सफ़र!!!

दोन दिवसांपूर्वी आमच्या गच्चीत एक छोटासा, पांढरा शुभ्र आणि थोडा निळसर पक्षी आला. सुरवातीला आम्हाला वाटलं की पाऊस पडतोय म्हणून आला असेल पण पाऊस थांबला तरी हा पठ्ठ्या उडेना. मग वाटलं ह्याला लागलं वगैरे तर नसेल ना.. जमेल तितकं आम्ही बघायचा प्रयत्न केला. गुगल बाबांना विचारून त्याला सूर्यफुलाच्या बिया, शेंगदाणे आणि पाणी दिलं. टेरेसचं दार लावून घेतलं की हा हळूहळू इकडे तिकडे फिरायला लागला. मध्ये मध्ये खात होता. मधूनच एकटा कोपऱ्यात बसायचा. आवाज काढायचा. मला त्याला पाहून उगाच कसंतरी वाटायला लागलं. कुठून आला असेल, कोण असेल ह्यावर मग आमचं कुटुंब कामाला लागलं. बर्ड रेस्क्युअर्स चे नंबर मिळवले. त्यांना ह्या महाराजांचा फोटो व्हाट्सअप केला. आमचं सगळं लक्ष त्याच्यामध्ये असल्याने एकच कसाबसा फोटो घेतला तो पोस्टमध्ये पण टाकते आहे. तेंव्हा कळालं हा ऑस्ट्रेलियातला पक्षी.. लव्ह बर्ड! हा म्हणे त्याच्या पिंजऱ्यातून पळून आला असणार कारण हे पक्षी बाहेर जगू शकत नाहीत. आणि हे मोस्टली पेअर्स मध्येच असतात. साथीदार नसला की ते चक्क डिप्रेशन मध्ये जातात.. कधी कधी अग्रेसिव्ह होतात. आता ह्याचा पार्टनर कुठे असेल? ह्याला आपल्याकडे ठेवायचं काय ह्यावर आमची चर्चा सुरु झाली. आमच्या पिल्लाला तो हवा होता आणि त्याच्या सोबतीला अजून एक लव्ह बर्ड आणू असं बाईंचं म्हणणं.. शर्माजी म्हणाले की जर त्याला त्याचं ओरिजनल घर माहीत असेल तर तो स्वतः बरा झाला की जाईल.. तो पर्यंत आपण त्याची काळजी घेऊया.. मला तर असं पक्षाला पिंजऱ्यात ठेवणं अशक्य कठीण वाटत होतं. पक्षी उडण्यासाठी बनलेले असतात.. ते त्यांच्याकडून हिरावून घेणं ह्या विचारानेच माझ्या डोळ्यात तळं साचलं.

त्याला बरं वाटावं म्हणून डॉक्टरला बोलावलं, त्याला खायला प्यायला दिलं. एक छोटंसं घर दिल पण पिंजरा मात्र नाही आणला. तो रात्री त्या घरात झोपायचा आणि सकाळी टेरेस मध्ये फिरायचा. आज दुपारी घरी आल्यावर मी आणि अनाद्या जेवत असताना एकदम हा कठड्यावर गेला आणि एकवार मागे वळून उडून गेला. आमच्या चिंगूबाई लागल्या रडायला. आता मला त्याची आठवण येईल, तो का गेला? असे तिचे अनेक प्रश्न व त्यांची उत्तरं मी देत होते. तिला म्हणाले की तुझं प्रेम होतं ना त्याच्यावर.. तू तुझ्यापरीने ते केलंस आणि त्याला मोकळीक दिलीस हवं तिथे जाण्याची. तो बरा झाला आणि उडून गेला.. कदाचित त्याच्या साथीदाराकडे किंवा मग अजून कुठेतरी.. तू त्याला डांबून नाही ठेवलंस.. जे उडण्याची मोकळीक देतं ते प्रेम! ह्यावर ती म्हणाली, ठीक आहे आई.. तो गेला.. पण म्हणून मी त्याला विसरणार नाही.. त्याला त्याचा फ्रेंड मिळावा म्हणून मी प्रे करेन..

ह्यानिमित्ताने काही गोष्टी जाणवल्या. एक तर ऑर्निथोलॉजी मधले रिसर्च पेपर वाचून काढले आणि इथॉलॉजिस्ट लोकांचे लव्हबर्डस च्या बाबतीतले निरीक्षणं वाचली. मोस्टली पेअर्स मध्ये असणारे हे लव्हबर्ड्स मालकाशी आणि आपल्या पार्टनरशी खूप लॉयल असतात. मोनोगॅमी फार पाळतात हे. एकमेकांमधलं प्रेम सुद्धा फार सुंदर पद्धतीने दर्शवतात. एकमेकांना घाऊ घालणं वगैरे असल्या क्युटम क्युट गोष्टी ते करतात. समजा साथीदार दुरावला तर मानसिक रित्या खचून जातात. जर एकच लव्ह बर्ड पाळायचा असेल (सहसा असं करू नयेच असं इथॉलॉजिस्ट म्हणतात ) तर मनुष्याने आपला वेळ देऊन दुसऱ्या साथीदाराची कमतरता भरली तरचं हा लव्हबर्ड खुश राहू शकतो. प्रेमाला आसुसलेला, साथीला साथ देणारा, प्रेम व्यक्त करणारा हा जीव. एक बर्ड रेस्क्युअर म्हणाला ह्याला तू बरं केलंस तरीही जंगलात सोडता येणार नाहीच.. पिंजरा हेच त्याचं जग. रात्रभर अस्वस्थ होते. का बरं असावं असं बंदिस्त जग एखाद्याच्या नशिबात? जग, वास्तव हे मला ठाऊक आहेच.. पण तरीही असं वाटलं की लोभस दिसणं, साथ देणं, निष्ठावान असणं, प्रेमळ असणं हे सगळं कारणीभूत आहे का त्याला पिंजऱ्यात कैद करायला? जी माणसं अशी असतात, भरभरून प्रेम देतात, साथ देतात त्यांच्या नशिबात सुद्धा असतो का असा अदृश्य पिंजरा? प्रेम माणसाला मुक्त करतं असं मला वाटायचं ते आहे का खरं की आपण स्वतःला बंदी बनवून घेतो प्रेम करून? असं साथीदाराशिवाय जगता न येणं किंवा खचून जाणं हे प्रेमाचं इव्होल्यूशन असू शकतं का? ह्यावर काही रिसर्च पेपर्स वाचताना William Dilger ह्या ऑर्निथोलॉजिस्टचं एक निरीक्षण फार इंटरेस्टिंग वाटलं. ते म्हणतात की जेनेटिक इव्होल्यूशन मूळे काही लव्ह बर्डस पहिला साथीदार सोडून गेल्यावर काही काळाने नवीन साथीदारा बरोबर किंवा आहे त्या परिस्थितीमध्ये काही अंशी जुळवून घेतात. म्हणजे साथ नसली तरीही खचून न जाता जगायला शिकता आहेत हे प्रेमी जीव. थोडं फार का होईना पण आश्वस्त वाटलं. सायन्स ( लॉजिक) आणि इमोशन दोन्हीही एकच दिशेने फार क्वचित आढळतात म्हणूनही असेल.

दृश्य वा अदृश्य पिंजऱ्यात अडकवून ठेवतं ते प्रेम असू शकत नाही. अगदी तू माझाच राहा असं म्हणणारं प्रियकर प्रेयसीचं, तू फक्त माझं लेकरू असं म्हणणारं आई व अपत्याचं, तू फक्त माझा नवरा/ बायको असं म्हणणारं नवरा- बायकोचं… ही नाती फार वरवरची वाटतात. तू कुठेही असलास तरी माझ्या मनातली जागा तुझ्यासाठी रिकामी असेल, मोकळी असेल.. ही मोकळीक, ही जागा, हा विश्वास.. हे प्रेम! आपल्या पोरांना परदेशी, परगावी शिकवायला, नोकरी करायला पाठवणारे आई बाप, आपल्या पोरांच्या पसंतीने त्यांना हवं ते शिकू देणारे, करियर करू देणारे, जीवनसाथी निवडण्याचं स्वातंत्र्य देणारे आणि तरीही काही अडल्यास साथीला उभे ठाकणारे आई-बाप, सुनेला आपल्या मुलावर एक नवरा म्हणून हक्क गाजवू देणारी आणि प्रसंगी मुलाला बायकोचं मन कसं राखावं हे सांगणारी सासू, आपला नवरा ह्या बाईमूळे जगात आला म्हणून सासूवर प्रेम करणारी आणि त्यातूनच आपण नवऱ्यावर प्रेम करतो आहोत हे उमजणारी सून, बायकोचं मन न दुखावता तिला तिचा हक्क देणारा, तिच्या सोबत असणारा नवरा.. आणि असे कित्येक उदाहरणं प्रेम काय आहे हे दाखवून देतात.

आता टेरेस आवरते आहे. कोथिंबिरीच्या काड्या, डाळींबाचे दाणे, काही बिया उचलून ठेवते आहे. अशा करते की ह्या पक्षाला गंतव्याचं ठिकाण मिळो. शेवटी प्रवास एकट्याचाच असतो. काही ऊर्जेची ठिकाणं असतात, काही प्रेमाची, काही शांतीची. साथ असते ती फक्त त्या क्षणांची जे आपण अनुभवले असतात. ते प्रेम घेऊन पुढे जात राहायचं.. कारण पोहोचायचं ठिकाण हे आयुष्य नसून तिथपर्यंत पोहोचायचा प्रवास म्हणजे आयुष्य! Cheers to unspoken companionship.. Cheers to love that sets us free!

रह-ए-तलब में किसे आरज़ू-ए-मंज़िल है
शुऊर हो तो सफ़र ख़ुद सफ़र का हासिल है… (शुऊर- consciousness)

ग़ुलाम रब्बानी ताबाँ

©सानिया भालेराव
३/१०/२०१८

pakshi

Advertisements
Posted in Life | Tagged , , , | Leave a comment

Love-story..beyond love..”Laila- Majnu”!

“When love is not madness it is not love.”
Pedro Calderon de la Barca

“जर प्रेम हे निव्वळ वेडेपणा नसेल तर ते प्रेम नाही”! ज्या लोकांना हे माहित आहे, जे असं बेभान होणं, वेडं होणं जगले आहेत आणि जे इडिओटीकरित्या अतिप्रचंड रोम्यांटिक आहेत फक्त त्यांनीच पाहावा असा हा चित्रपट… साजिद अलीचा “लैला- मजनू”! इम्तियाझ अलीचा हा छोटा भाऊ. इम्तियाझने अगदी त्याच्या पहिल्या चित्रपटापासूच माझ्यावर भुरळ घातली होती. त्याचा ‘सोचा ना था’ हा माझा अत्यंत आवडता चित्रपट. त्याच्यामुळे बॉलिवूड मध्ये प्रेम पडद्यावर दाखवताना ते अगदी सहज आणि हृदयाचा ठाव घेणारं दाखवायला सुरवात झाली ते त्याच्यापासून! त्याचे काही अपवादात्मक चित्रपट सोडता, इम्तियाझचे चित्रपट प्रेमावर फार हळुवार पणे भाष्य करतात. इम्तियाझ अलीची आठवण हा चित्रपट बघताना होते काही प्रसंगांमध्ये! त्याने हा चित्रपट जरी डायरेक्ट केला नसला तरीही तो सहाय्यक लेखक असल्याने त्याची छाप जाणवते.

मॉडर्न एज मधले लैला- मजनू.. काश्मीरचा बॅकड्रॉप, हळुवार संगीत ह्यामुळे चित्रपट बघताना आणि ऐकताना चांगलं वाटतं. हिंदी चित्रपट त्यातही लव्ह ष्टोरी म्हणजे मेलोड्रामा, खानदान की इज्जत, त्याग, बलिदान, धर्म, सोशल पॉलिटिक्स.. हे सगळं खच्चून भरलेलं असणारचं! त्यामुळे हे सगळं गृहीत धरून आणि ह्याकडे कानाडोळा करून हे लिहिते आहे. नंतर उगाच कसला पांचट, रडका, क्लिशेड, बोरींग चित्रपट होता असं कोणाला वाटणार असेल तर त्यांनी हा चित्रपट बघूच नका.. प्रेम.. म्हणजे बंदगी! तसंही सगळ्यांना उमजतेच असं नाही..

तर चित्रपटातल्या मला आवडलेल्या गोष्टी आणि त्यातून मी काय अनुभवलं ह्यासाठी ही पोस्ट! सगळ्यात पाहिलं म्हणजे मजनू! खरं बघायला गेलं तर दिसायला उन्नीस बीस वाटणारा मजनू aka अविनाश तिवारी.. पण काम डेडली काम करतो. त्याचं कास्टिंग ही चित्रपटाची जमेची बाजू. मजनू म्हणून अक्षरशः जो धिंगाणा घातला आहे त्याने पडद्यावर तो लाजवाब. त्यामानाने तृप्ती दिमरी ची लैला कन्विन्सिंग वाटत नाही. चित्रपटाच्या पूर्वार्धात लैला पटवताना फुल्ल ऍटिट्यूड असणारा कैस , उत्तरार्धात जेंव्हा खरा खुरा मजनू बनतो.. तेंव्हा तो खंगलेला, वेडा झालेला माणूस अक्षरशः बघवत नाही. अविनाश तिवारी मजनूचं कॅरेक्टर जगला आहे.

ह्या चित्रपटाच्या निमित्ताने अजून एक चांगली गोष्ट झाली ती म्हणजे इर्शाद कमली यांनी लिहिलेलं आणि अरिजित व जोनीता ने गायलेलं ‘आहिस्ता’ हे गाणं! इतकं सोलफुल प्रेमगीत नवीन बॉलिवूड संगीतामध्ये गेल्या कित्येक वर्षात मी ऐकलेलं नाही. मेरे होना आहिस्ता.. आहिस्ता… आजच्या इन्स्टंटच्या जमान्यात माझ्यासारख्या ओल्डस्कुल लोकांसाठी हे गाणं म्हणजे पर्वणी!

थिएटर मध्ये बोटावर मोजण्याइतकी लोकं. अतीव रोम्यांटिक, गळेकाढू, येडछाप, इल्लोजिकल बॉलिवूड प्रेमपट आहे हा असं शर्माजींनी आधीच डिक्लेअर केल्या मुळे आणि ‘मार्व्हल’चा पुढचा कोणताही चित्रपट मी पाहायला तयार आहे अशी गळ घालूनही शर्माजी हा चित्रपट पाहायला आले नाहीत आणि आमची स्वारी अडीच तास इमोशनल खळबळ पदरात पडून घ्यायला सज्ज झाली. पूर्वार्ध ठीक. पण लैलाची वाट बघण्यात वेडा झालेला मजनू.. उत्तरार्धात मात्र काळीजाला भोकं पडून गेला. कित्येक बदल्या भरतील इतकं पाणी डोळ्यातून काढलं मी. एका सीनला तर अक्षरशः भोकाड पसरून रडावं असं वाटलं. माझे हुंदके, नाकाची फुसफुस्स थेटरात घुमत होती. शेवटी माझ्या बाजूला बसलेल्या एका बहिणीने तिचा रुमाल दिला मला.. इतकं काहीच्या काही हृदयात शिरला हा चित्रपट! लैलाची वाट बघता बघता मजनू अश्या एका पॉइंटला येऊन पोहोचतो कि त्याला ती त्याच्या जवळ असण्याचीही गरज वाटत नाही. त्याचं वागणं वेडगळ वाटतं जगाला.. पण त्याला तर लैला आपल्याबरोबर आहे असंच वाटतं.. इतका आकंठ तो तिच्या प्रेमात असतो.

ह्या चित्रपटामध्ये मला सगळ्यात जास्त आवडेलाला एक सिन आहे. मजनू चालत असताना, त्याच्या कल्पनेत असलेल्या लैलाशी बोलत असताना एका ठिकाणी येऊन थांबतो. तिथे काही लोक नमाज पढत ( पठण करत )असतात. मजनूच्या बोलण्यामुळे त्यांच्या प्रार्थनेत व्यत्यय येतो म्हणून ते त्याच्यावर चिडतात. त्यावर तो म्हणतो की” मी माझ्या माशूक बरोबर बोलत होतो, मी तिच्या बरोबरच्या बोलण्यात इतका रममाण झालो होतो की माझं इतर कोणत्याच गोष्टीकडे लक्ष गेलं नाही त्यामुळे मला माफ करा पण तसं पाहता तुम्हाला सुद्धा माझ्यामुळे फरक पडायला नको कारण तुम्ही सुद्धा तर तुमच्या माशूक शीच जोडल्या जात आहात ना!” इथे इम्तियाज अली डोकावून गेला. दोघचं प्रेम.. ते नमाज पढत आहे आणि हा बोलतो आहे.. पण शेवटी संवाद आलाच.. आणि मग तुम्ही जर प्रेमात, भक्तीत मग्न असाल तर आजूबाजूला कोण आहे नाही ह्याने काय फरक पडणार? प्रेम जेंव्हा सगळ्यापलीकडे जातं, ते केवळ प्रेम राहत नाही.. ती एक भक्ती असते, बंदगी असते…. इबादत असते!

यही है ज़िंदगी अपनी यही है बंदगी अपनी
कि उन का नाम आया और गर्दन झुक गई अपनी ….

माहिर-उल क़ादरी

मजनू वेडा झाला आहे असं सगळयांना वाटत असताना त्याच्या नजरेतून बघितलं तर तो लैला बरोबर आहे बस्स इतकंच त्याला समजतंय. कित्येक दिवस अंघोळ न केलेला, वाढलेली दाढी, अस्ताव्यस्त केस, मळके कपडे, पिवळे जर्द दात, पांढरे पडलेले ओठ, मळकी राक्षसी नखं ,दर्प येणारं गलिच्छ शरीर अश्या अवस्थेत सापडलेल्या मजनूला बघताना जीव पिळवटून निघतो. त्या अवस्थेत जेंव्हा लैला त्याला भेटायला येते तेंव्हा तो म्हणतो की “तू आली आहेस मला दिसतंय, पण मग ती खिडकीच्या जवळ कोण आहे? डावीकडे उभी आहे ही कोण आहे? तिथेही तूच आहेस लैला… तू मला पानात दिसतेस, खिडकीत दिसतेस.. तू सगळीकडे आहेस.. लैला.. तू माझ्या श्वासात आहेस, माझ्या आत्म्यात आहेस, मी म्हणजे सुद्धा तूच आहेस”!!

इतकं पराकोटीचं प्रेम.. जे समजू शकतात, उमजू शकतात आणि अनुभवू शकतात.. केवळ तेच जीव हा चित्रपट बघू शकतात. एक कलाकृती म्हणून चित्रपटाचं केलेलं हे परीक्षण नाहीच.. जे अनुभवायला मिळालं.. अनावर झालेले अश्रू, काळजातून उठलेल्या असंख्य कळा, वेदनेने बेजार झालेलं हृदय, हुंदके देणारं मन, ह्या निमित्ताने आत कुठेतरी पुरून ठेवलेल्या आणि डोकं वर काढण्याऱ्या मोहक पण जहरील्या आठवणी… आणि चित्रपट संपल्यावर पायात शक्तीच राहिली नाहीये आपल्या असं वाटणं, आणि अंगाची थरथर थांबून, डोळ्यातुन येणाऱ्या पाण्याला जराही न अडवता स्वतःला शांत करण्याचे निष्फळ प्रयत्न आपण करत असतानाच “काय टाईमपास पिक्चर होता यार.. ह्यापेक्षा YPD( यमला पगला दिवाना) देख लेते” असं म्हणणारी एक बहीण दिसली.. आणि मनाने उभारी घेतली.. म्हणजे ‘अजून जिवंत आहेस तू सानिया’ असा आतून आवाज ऐकू आला!

कमाल-ए-आशिक़ी हर शख़्स को हासिल नहीं होता
हज़ारों में कोई मजनूँ कोई फ़रहाद होता है!

शफ़ीक़ जौनपुरी यांचा हा शेर मला आठवला.. विस्मयचकित करणारं,अचंबा वाटावं असं प्रेम करणारा आशिक प्रत्येकाला मिळेल असं नाही. हजारांमध्ये कोणीतरी एक मजनू किंवा फरहाद असतो! असा स्वतःच्या जीवपेक्षा जास्त प्रेम करणारा मजून ज्याला प्रेम करण्यासाठी प्रत्यक्ष लैलाची सुद्धा गरज नाही.. अश्या प्रेमला, भक्तीला काय म्हणावं? जगाला तो वेडा वाटला.. पण खरं वेडं कोण आहे हा प्रश्न पडला? ती लोकं जी रॅशनल, प्रॅक्टिकॅलीटी, नीती, समाज, जात, धर्म, पैसा, स्टेट्स आणि अश्या शेकडो मटेरिअलिस्टिक गोष्टींकडे बघून जगतात की ती व्यक्ती जिला एकच गोष्ट जिंवत ठेवते.. आणि ते म्हणजे प्रेम! ज्यांना प्रेमाने असंख्य यातना दिल्या, रडून रडून उश्या, चादरी, रुमाल ज्यांनी ओले केले, शेकडो वेदना सहन करूनही प्रेम न करणं हा पर्याय ज्यांना माहित नाही, आपल्या प्रियकरा शिवाय त्याची साथ ज्यांना अनुभवता येते, असणं आणि नसणं ह्याच्या पलीकडे ज्यांचं प्रेम पोहोचलं आहे आणि काळजाला भोकं करणाऱ्या वेदना मिळूनही ज्यांनी मनाच्या खूप आत एका कुपीत आपलं प्रेम जपून ठेवलं आहे आजही…माझ्यासारखंच ज्यांना प्रेम जिवंत ठेवतं.. त्या सर्व जीवांसाठी ही पोस्ट.. Cheers to being Unapologetically, uninhibitedly, insanely, unreasonably, passionately and devotedly in “Love”!

©सानिया भालेराव
९/९/२०१८

MV5BZWZjODA1MmUtYmU0My00M2JiLTk2ODEtYzMxODJmMTM5MzY1XkEyXkFqcGdeQXVyODE5NzE3OTE@._V1_QL50_SY1000_CR0,0,692,1000_AL_

Posted in Not A movie Review!! | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

“Do you think you are beautiful?

एका प्रोजेक्टवर काम करत होते. विविध वयोगटातील बायकांच्या एकूण सौंदर्याच्या आणि सुंदर दिसण्याच्या काय कल्पना असतात ह्यावर चर्चा चालली होती. त्या निमित्ताने एक प्रश्न विविध वयोगटातील बायकांना विचारला गेला “Do you think you are beautiful? तुम्हाला वाटतं की तुम्ही सुंदर आहात? गंमत म्हणजे सर्व वयोगटाच्या बायकांना हा प्रश्न विचारला गेला असला तरी वयपरतत्वे त्याची उत्तर अतिशय भिन्न होती. सोशल एक्सपेरिमेंट म्हणून असे बरचसे व्हिडीओज यूट्यूबवर सुद्धा अव्हेलेबल आहेत. हे सगळं बघून, वाचून असं निष्कर्षांत आलं की तुम्ही सूंदर आहात का हा प्रश्न बाईला विचरल्यावर ती काही सेकंद विचारात पडते. मग थोडं भानावर आल्यावर एकतर थोडं आक्वर्ड होऊन ‘ हो आहे मी’ असं काहीसं फॉल्स कॉन्फिडन्स ने ती म्हणते किंवा मग सरळ ‘मला नाही वाटत मी सुंदर आहे’ असं म्हणते. हेच लहान मुलींना विचारल्यास साधारण ५ ते १५ वयोगटातल्या तर एका क्षणाचाही विलंब न करता त्या’ हो मी सुंदर आहे’ असं छान मनमोकळं हसून उत्तर देतात.
हे लिहायला घेतलं आहे कारण ह्यावर माझी अशी काही मतं आहेत. एक गोष्ट आधीच क्लिअर करते की कोणी काय करावं, कसं दिसावं, काय घालावं, मेक अप करावा अथवा न करावा, शरीर टोन्ड ठेवावं अथवा न ठेवावं हा ज्याच्या त्याच्या आवडीचा आणि विचारांचा भाग आहे. त्यावर टिपण्णी करण्यासाठी मी हे लिहीत नाहीये. काम करताना काही गोष्टी जाणवल्या, काही रिसर्च पेपर्स वाचले, सोशल ट्रेंड्सचा अभ्यास केला, जागतिक आकडेवारी पहिली, सर्व्हे वाचले आणि आतून त्यावर लिहावसं वाटलं म्हणून हे लिहिते आहे. कृपया ह्यात चुकीच्या स्त्रीवादाला घुसवू नये.
तर मुद्दे दोन आहेत. एक म्हणजे सुदंर दिसणं म्हणजे काय? अतिशय खोल विषय आहे आणि अतिप्रचंड वादाचा. कोणत्याही दोषाविना असलेली गोष्ट ती सुदंर असं काहीसं आजकाल झालंय. छोटं उदाहरण द्यायचं झाल्यास गोरा रंग, बिन डागाचा चेहेरा, काळे घनदाट लांबसडक केस,शरीराची आयडियल मोजमापं, हास्य अधिक सुंदर वाटावं म्हणून अगदी सरळ आणि नीट नेटके दात, निमुळती जिव्हणी आणि अश्या असंख्य क्लिशेज म्हणजे स्त्री सौंदर्याचे मापदंड! आणि ह्यातलं काही कमी अधिक असेल तर मग ते ठीक करण्यासाठी नानांविध उपचार… सर्जरी पर्यंत!
आणि दुसरं म्हणजे एका कॉर्पोरेट मध्ये उच्च पदावर काम करणाऱ्या बाईने प्रोफेशनॅलिझम आणि मेकअप हे किती आणि कसे महत्वाचे आहेत हे फार पोटतिडकीने पटवून द्यायचा प्रयत्न केला त्या निमित्ताने ह्यावर फार इंटरेस्टिंग पेपर वाचण्यात आला. सर्व वाचून, ऐकून काही गोष्टी क्लिअर झाल्या त्या अशा….आपल्या दिसण्यातले दोष घालवण्यासाठी आपण किती आणि काय काय करणार आहोत हा प्रश्न बायकांना पडत असेल का? गंमत म्हणजे लहान असताना स्वतःला सुंदर समजणाऱ्या मुली वय वाढतं तसं सुदंर दिसण्यासाठी बऱ्याच गोष्टी करायला लागतात. ह्यावर वय वाढतं तसं स्वतःची काळजी घेणं वाईट आहे का? प्रेझेंटेबल दिसावं म्हणून काही गोष्टी केल्या तर काय चूक आहे? असे मुद्दे येऊ शकतात. पण मला असं वाटतं की पुरुष मेकअप करतात का? पडद्यावर काम करणारे नट सोडून द्या कारण ती त्यांच्या कामाची गरज असते. कदाचित कामाव्यतिरीक्त बाहेरच्या जगात वावरताना त्यांना थोडा बहोत मेकअप करावा लागत असेलही पण अगदी कॉर्पोरेट सेक्टर, जर्नालिझम ( छोटा पडदा सोडून), शिक्षण क्षेत्र इत्यादी ठिकाणी काम करणारे पुरुष मेकअप करतात का? आणि तरीही ते चालतं कसं? असं काय आहे बाईच्या शरीरात की तिच्या सुंदर दिसण्याचे मापदंड म्हणजे डाग विरहीत त्वचा, उजळ रंग, गुलाबी ओठ, कोरलेले आयब्रोज आणि अश्या नऊ हजार नऊशे नव्याणव गोष्टी! मी मेकअप च्या विरोधात नाहीये हे सर्व भगिनींनी नोट करा. मला फक्त असं वाटतं की सुंदर दिसण्याचं प्रेशर घेऊन कित्येक स्त्रिया जगत असतात, आणि ते फार दुर्दैवी आहे. (फेमिनाझी लोकांनी I am beautiful किंवा un-ugly , kids on beauty किंवा Women Go Without Makeup For A Day आणि ह्या सारखे सोशल एक्सपेरिमेंट हे यूट्यूब वर सहज अव्हेलेबल आहे निदान ते पाहून मग कॉमेंट करावी ही विनंती म्हणजे मग मी ह्या विषयावर का लिहिते आहे ह्याचा एक बेस लक्षात येईल.)
निरोगी, स्वस्थ राहणं,व्यायाम करणं, संतुलित आहार घेणं, त्वचेची, आरोग्याची, स्वतःची काळजी घेणं हे बेसिक आहे. स्त्रियांना आणि पुरुषांना. मीडिया, फिल्म आणि टेलिव्हिजन इंडस्ट्रीने आपल्या डोक्यात हे दिसणं, प्रेझेंटेबल असणं ह्याच्या फार भ्रामक कल्पना घालून दिल्या आहेत. अगदी आपल्या इथल्या तरुण बायकांना विचारल्यास मेकअप शिवाय घराबाहेर पडणं अशक्य वाटतं असं कित्येक जणी म्हणाल्या. वर मेकअप आमचा कॉन्फिडन्स बूस्ट करतो मग त्यात काय वाईट आहे असंही सुनावलं. काही व्हिडीओ पाहताना फक्त एकदिवस कामासाठी मेकअप शिवाय जाताना बायकांना ज्या काही मानसिक दिव्यातून जायला लागलं ते पाहून तोंडात बोटं घालायची वेळ आली होती. कश्या बश्या ह्या ललना बिना मेकअप ऑफिसला गेल्या तर आश्चर्य म्हणजे त्या तश्या ऑफिसला आल्या तर त्यांच्या सहकाऱ्यांना, बॉसला देखील विशेष काही फरक पडणार नव्हता. काही मेल कलिग्ज तर बायका मेकअप का करून येतात कामाच्या ठिकाणी असं सुद्धा म्हणाले. ह्या बायकांना सुद्धा आपण मुक्त आहोत वगैरे वाटलं आणि सुदंर दिसण्यासाठी,कामाच्या ठिकाणी प्रोफेशनॅलिझमच्या नावाने त्या जे काही रंगरंगोटी करत होत्या त्याची गरज नाहीये हे सुद्धा त्यांच्या लक्षात आलं. म्हणजे मेकअप करणाऱ्या स्त्रिया चूक आहेत असं नाही. असते आवड काहींना.. पण त्यावर इतकं अवलंबून राहणं आणि आपण कसे दिसतो हे पूर्णपणे झाकून रोजच्या आयुष्यात आपल्या स्वतःच्या सोबत आपण कम्फर्टेबल नसू तर मात्र ते विचार करण्यासारखं आहे. जे पुरुष हे वाचत असतील त्यांना सुद्धा मला विचारवंस वाटतं की जर ती स्त्री ती आहे तशी तुमच्या समोर आली जी स्वतःवर प्रेम करते, जी नीट नेटकं राहते, स्वतःची काळजी घेते आणि एक व्यक्ती म्हणून जी कॉन्फिडन्ट आहे तर तिच्या सुंदरतेचं मोजमाप तुम्ही कोणत्या मुद्द्यांवर कराल? तिच्या चेहेऱ्यावर दिसणाऱ्या हलक्याश्या डागावरून की तो लपवण्यासाठी एखादीने मेकअपकरून केलेल्या ग्लॉसी त्वचेवरून?
गंमत म्हणून,बदल म्हणून,आवड म्हणून एखादी गोष्ट करणं वेगळं आणि माझ्यामध्ये अमुक एक चांगलं नाहीये ते लपण्यासाठी किंवा टेम्पररी त्याला दूर करण्यासाठी एखादी गोष्ट करणं ह्यामध्ये फरक आहे आणि तो कित्येक बायकांना दिसत नाही . काय आहे ना.. आश्चर्य वाटेल पण सुदंर काय आहे ह्याबत आपण अतिप्रचंड कंडिशन होत असतो. अगदी लहान मुलींच्या बाहुल्यांपासून ते टीव्ही मध्ये दिसणाऱ्या कार्टून कॅरेक्टर पर्यंत. अमुक एक ब्युटीफुल असा मारा आपल्या मनावर होत राहतो. प्रत्येक स्त्रीने आरशात पाहून मी सुंदर आहे का? अगदी जशी आहे तशी ..असा प्रश्न स्वतःला विचारून पहाच . पहिली रिऍक्शन जर ओठ अलगदपणे बाजूला सारून ओबडधोबड दात बाहेर येणारी असेल तर तुम्ही अजूनही एक माणूस म्हणून जिवंत आहात असं समजा.
आपल्या सगळ्यांनाच स्वतःच्या दिसण्याबद्दल खूप इन्सिक्युरिटीज असतात. त्यावर एक सविस्तर लेख होईल पण इथे मुद्दा स्वतःला आहे तसं एक्सेप्ट करून आनंदाने जगण्याचा आहे. मी स्वतःला माझ्या फनाळ्या दातांसह, छोट्या सतत विस्फारलेल्या आणि कमी कमी होत जाणाऱ्या केसांसकट, वयाच्या १२व्या वर्षांपासून असलेल्या प्राणप्रिय चष्म्यासह, अगदी हवा जरी खाल्ली तरी अतिप्रचंड फुलणाऱ्या देहासकट, जेमतेम पाच फुटांपर्यंत पोहोचणाऱ्या उंचीसकट, कधीही न कातरलेल्या भुवयांसकट आणि अश्या कितीतरी मला वाटणाऱ्या येडछाप ( दु)र्गुणांसकट प्रेम करते. कारण मी आहे तशी सुंदर आहे हे मला उमजलंय. मी कदाचित चेहेऱ्यावर काहीबाही फासेनही पुढेमागे किंवा ओठांवर लावेनही रंग बिंग.. किंवा नाही करणार काहीच.. कारण मी जशी आहे तशी स्वतःला फार आवडते. I am comfortable in my own skin! मला सुंदर बनवण्यासाठी किंवा वाटण्यासाठी कशाचीही गरज नाहीये. जे माझ्यावर प्रेम करतात त्यांच्या डोळ्यात मी स्वतःला पाहते तेंव्हा मला आरश्याची सुद्धा गरज पडत नाही हे सांगायला की तू सुदंर आहेस!
तमाम स्त्रियांशी, मुलींशी बोलताना हे जाणवलं की टीनएज, तरुण मुलींना सतत सुदंर दिसण्याच्या अट्टहासाला बळी पडून ज्या मानसिक ऍगोनीतून जावं लागतं अगदी शाळेपासून ते कामाच्या ठिकाणापर्यंत… ते फार भयावह आहे. म्हणून कोणत्या गोष्टीला किती महत्व द्यायचंय हे ठरवणं गरजेचं! तर बहिणींनो, मैत्रिणींनो आज दिवसभरात एकदा आरश्यासमोर उभ्या राहा स्वच्छ चेहरा धुवून फक्त. आणि स्वतःला सांगा की ‘मी सुंदर आहे’ आणि बघा कसं वाटतं ते! जर काही सेकंद का होईना पण चागलं वाटलं तर मग जे म्हणालात ते नेहेमीसाठी लक्षात ठेवा. कोणतीच बाह्य गोष्ट तुम्हाला सुदंर करू शकत नाही. स्वतःच्या शरीराची, मनाची, स्वास्थ्याची काळजी घ्या, व्यायाम करा, पौष्टीक खा , आपल्या माणसांवर प्रेम करा , स्वतःसाठी थोडा वेळ काढा , ज्या गोष्टी तुम्हाला आतून आनंद देतात त्या करा.. मग अगदी पाच वर्षांच्या मुली सारखं हो आहे मी सुंदर.. असं चटकन ओठावर येतं का नाही ते बघा! आजची ही पोस्ट त्या व्यक्तीसाठी जीने आयुष्याच्या कोणत्यातरी टप्प्यावर आपल्याला हे जाणवून दिलं की ‘तू आहेस तशी सुंदर आहेस’! Cheers to believing in inner beauty and cheers to saying out loud… “yess… I am Beautiful”!
(महत्वाची टीप: ही पोस्ट बायकांनी मेकअप करू नये किंवा मेकअप करणाऱ्या बायका इन्सिक्युअर असतात म्हणून मेकअप करतात आणि न करणाऱ्या बायका स्वतःबद्दल खूप सिक्युअर असतात ह्या विषयावर नाही. एक स्त्री म्हणून सौंदर्याच्या मापदंडात मोजलं जाताना आपण स्वतःला कळत नकळत फरफटत नाही आहोत ना, आणि आपण आहोत तश्याच सुदंर आहोत हे स्वतःला उमजणं ह्यावर हा लेख आहे)
फोटो क्रेडीट : Agata Lindquist- Libeartion of inner beauty
©सानिया भालेराव
२७/०८/२०१८
liberation-of-inner-beauty-agata-lindquist.jpg
Posted in Uncategorized | 1 Comment

‘सूरमा’….Rise above Fears!

खरं सांगायचं तर ‘सूरमा’ ह्या चित्रपटाकडून किती अपेक्षा ठेवायच्या हा प्रश्नच होता कारण एक ‘साथिया’ सोडला तर ‘शाद अली’चे चित्रपट मला विशेष आवडले नव्हते. चित्रपट पाहायला केवळ दोन कारणांसाठी गेले एक तर संदीप सिंग ह्याच्या एक्सट्राऑर्डीनरी आयुष्यावर हा चित्रपट बेतलेला आहे आणि दुसरं म्हणजे मला अत्यंत आवडणारा अतिप्रचंड कॅड असा दिलजीत दोसांझ चित्रपटाचा हिरो! (दिलजीत हँडसम आहेच, गातो सुद्धा सुरेख आणि सर्वात महत्वाचं अतिशय नम्र असल्याने अपना फेव्हरेट हैं)

‘सूरमा’हा चित्रपट संदीप सिंग ह्या भारतीय हॉकी संघातील एका खेळाडूच्या आयुष्यावर बनवला आहे. चित्रपट फार ग्रेट नाहीये कारण डायरेक्शन म्हणावं तसं इफेक्टिव्ह नाही पण चित्रपटाची स्टोरी प्रचंड तगडी आहे आणि खऱ्या आयुष्यात हिरो असलेल्या संदीप सारख्या खेळाडूची ही गोष्ट असल्याने मी आवर्जून हा चित्रपट पहिला आणि मला तो आवडला. संदीप आणि त्याचा भाऊ विक्रमजीत लहानपणापासूनच हॉकीचं ट्रेनिंग घेत असतं. त्यांचे कोच म्हणजे राक्षस माणूस. संदीप हे ट्रेनिंग लहानपणीच अर्धवट सोडतो पण विक्रमजीत मात्र भारतासाठी घेळण्याचं स्वप्न उराशी बाळगून हॉकीमध्ये तरबेज होतो. असं असूनही वर्षी विक्रमजीतचं सिलेक्शन होत नसतं.

संदीप तफरीगिरी करण्यात एक नंबर. हॉकीच्या ग्राउंडवर तापसी पन्नूच्या प्रेमात तो पडतो. तिला भारतासाठी खेळायचं असतं आणि तिच्या नजरेत आपलं स्थान निर्माण करण्यासाठी संदीप जीवाचं रान करून हॉकी शिकतो आणि इंडियाच्या टीममध्ये निवडला जातो. पुढे पहिल्या मॅच साठी जात असताना एका पोलिसाच्या हलगर्जीपणामुळे त्याला गोळी लागते आणि संदीपचं विश्व उलटं पालट होऊन जातो. पंधरा एक दिवस कोमातून संदीप बाहेर तर येतो पण त्याचे पाय कायमस्वरूपी अधू होतात. फ्लिकर सिंग ह्या नावाने हॉकीच्या विश्वात नाव केलेला संदीप कायम स्वरूपी व्हीलचेयर बसणार ही गोष्ट पचनी पडणं अशक्य. इथून पुढे संदीप कसा आपल्या पायावर पुन्हा उभा राहतो… ह्याची ही गोष्ट!

ह्या चित्रपटात जाणवलेली सगळ्यात महत्वाची गोष्ट म्हणजे माणसाच्या आयुष्यात विलक्षण बदल घडवून आणण्याची शक्ती जर कोणाकडे असेल तर ती त्याच्या स्वतःमध्येच असते. पाय अधू झालेलं असताना साधं पाळायचं सोडा, आवाज देऊनही भाऊ आला नाही तर बेडवरच असाह्यतेने शू करणारा संदीप.. एका वर्षात नुसता पळत नाही तर पुन्हा इंटरनॅशनल हॉकीमध्ये पुनरागमन करतो.. पहिल्यापेक्षा जास्त जिद्दीने.. ह्याहून जास्त विलक्षण काय असू शकतं?

दिलजीत ने संदीपची भूमिका अतिशय लाजवाब केली आहे. हिरो ते झीरो चा प्रवास आणि झीरो पासून पुन्हा हिरो बनताना झालेले बदल, घेतलेले कष्ट.. दिलजीत ने फार सुरेख दाखवले आहेत. खूप दिवसांनी विजय राजला पाहून मस्त वाटतं. त्याच्या तोंडून डायलॉग्स ऐकायला जाम मजा येते. “बेटा अपना तमंचा अंदर रख.. हम बिहारी है.. थुकके माथेपर छेद कर देंगे” सारखे डायलॉग्ज हसवून जातात. अंगद बेदी, तापसी, दानिश हुसेनचा कोच.. परफेक्ट.

आयुष्यात अनेकदा अश्या घटना घडतात ज्याने आपलं आयुष्य अगदी वरखाली होऊन जातं. आपण स्वतःसाठी बघितलेलं स्वप्न, त्यासाठी घेतलेली मेहनत सगळं एका क्षणात धुळीला मिसळून जातं. अश्या वेळी असहायता काय असते आपल्याला जाणवतं. अगदी आपले म्हणवणारे कितीही सख्खे लोकं आजूबाजूंला असले तरीही त्यांच्या डोळ्यात प्रेमाऐवजी आपल्याला फक्त दया दिसत राहते. अश्यावेळी काय करतो आपण ह्यावर आपलं पुढचं संपूर्ण आयुष्य बेतलेलं असतं. जर परिस्थितीशी हार मानून जे आहे स्वतःच दुःख, असहायता कुरवाळत बसलो तर मग आयुष्याने हिरो बनायचा चान्स आपण घालवून बसतो. काय आहे ना.. आपल्या सगळ्यांनाच हिरो बनायचं असतं. पण आपण एक गोष्ट विसरतो कि परिस्थिती सांगून येत नाही. सगळं चांगलं असताना आपण हिरो बनणं कठीण नसतंच पण खरी परीक्षा तेंव्हा असते जेंव्हा परिस्थिती आपल्याला साथ देत नाही. स्वतःची कीव न करता, बिकट परिस्थितीवर मात करून जो त्यातून बाहेर पडतो तो खरा हिरो.. संदीप सारखा!

खरं पाहायला गेलं तर अवघड परिस्थितीमध्ये जो आपल्या अडचणींसमोर मान न तुकवता त्यातून हिंमतीने मार्ग काढतो.. तो हिरोच! म्ग ती अडचण अगदी कोणतीही का असेना आणि दुसऱ्याला ती कितीही क्षुल्लक का वाटेना! त्यातून न हारता, न डगमगता मार्ग काढणारी प्रत्येक व्यक्ती एक चांगलं उदाहरण ठेवत असते. कित्येकांना न कळतपणे सामर्थ्य देत असते. लढण्यासाठी, हार न मानण्यासाठी! जमणार नाही असं म्हणणारे हजारो लोकं जरी’असले तरी मला हे जमू शकतं ह्या आपल्या आतून येणाऱ्या आवाजावर विश्वास ठेऊन चालणारा प्रत्येक जण हिरोच!

आपली लढाई आपल्यालाच लढायची असते ह्याची जाणीव ज्या क्षणी माणसाला होते त्यावेळी त्याला कमालीचा एकटेपणा येतो आणि त्याचबरोबरीने प्रचंड ताकदवरसुद्धा वाटतं. कितीही ठरवलं तरीही आणि कोणी अगदी कितीही आपल्यासाठी असलं तरीही… आपल्याला पायावर स्वतःलाच उभं राहायचं असतं. प्रेम माणसाला अशक्य गोष्टी शक्य करण्याची ताकद देतं. जेंव्हा संदीपचे पाय अधू होतात तेंव्हा त्याची प्रेयसी हॉकीची मॅच सोडून त्याला बघायला येते पण परिस्थितीसमोर हतबल झालेला, जे आहे ते मान्य करून आता तू आहेस मग मला काय हवं असं म्हणणारा संदीप बघून ती परत निघून जाते. कारण तिचं प्रेम तर असतं त्याच्यावर पण तिला त्याला स्वतःसाठी झगडताना बघायचं असतं, परिस्थितीशी लढून पुन्हा स्वतःच्या पायावर त्यानं उभं राहावं असं वाटत असतं. एक स्त्री पुरुषाच्या आयुष्यात आपल्या प्रेमाने किती जादू घडवू शकते! आजवर तू माझ्यासाठी खेळलास, आता तू देशासाठी खेळ असं म्हणणारा जोडीदार संदीपला मिळाला हे त्याचं भाग्यच! प्रेम आहे म्हणजे मैदानात हारल्यावर जखमांना मलम लावणं नसतं, तर पुन्हा उभं राहून लढण्याचं बळ देतं ते प्रेम!

अमुक एक बघू नका, खलनायकाला नायक म्हणून आजकाल काहीही दाखवलं जातं आणि अशी सहा हजार सहाशे कारणं देणारे तमाम देशभक्त ह्या खऱ्या खुऱ्या नायकाचा चित्रपट पाहायला गेले असतील ह्याची खात्रीच आहे मला. हा चित्रपट का पाहावा आणि तसं केलंत तर तुम्ही खरे देशभक्त आहात असे व्हिडीओ व्हायरल झाले असते तर खूप बरं झालं असतं. असो पण अपेक्षेप्रमाणे ह्या चित्रपटाची दखल ज्या देशभक्तांनी घेतली नाही त्यामुळे काहीही नुकसान झालं नाहीये. चित्रपट चांगला चालतो आहे आणि माझ्यासारखे उगाचच कशाचंही कौतुक करणारे लोकं आणि उगाच कशातूनही चांगलं शोधणारे लोकं हा चित्रपट पाहायला जात आहेत हि समाधानाची बाब नक्कीच आहे. माझं म्हणाल तर संदीप सारख्या नायकांच्या गोष्टी आपल्यासारख्या माणसांना जगायचं बळ नक्कीच देऊन जातात. ‘सूरमा’ ह्या पंजाबी शब्दाचा अर्थ होतो शूर, धैर्याने संकटाना तोंड देणारा! परिस्थिती कितीही बिकट असो, साथीला कोणी असो अथवा नसो, आहे त्या अडचणीतून मार्ग काढून, धैर्याने आपलं ध्येय साध्य करणारा.. तो सूरमा! सो, आत्ता ह्या क्षणी जे प्रश्न सतावत आहेत, जी असहायता मनाला काबीज करते आहे, जी अशांती चित्त विचलित करते आहे, अश्रू जे मनाला कमकुवत बनवत आहेत आणि दुःख,अडचणी जे मनाला पोखरून टाकत आहेत.. त्यांना बाजूला सारूया.. अशक्य असं काहीही नाही.. ठरवलं तर सगळं काही होऊ शकतं.. स्वतःच स्वतःचे रक्षक बनूया.. म्हणजे आपण खऱ्या अर्थाने स्वतःला ‘सूरमा’ म्हणू शकू! Cheers to Unsinkable Soul, Cheers to being “Soorma”!!

©सानिया भालेराव
१६/७/२०१८

P_HO00005707
Posted in Not A movie Review!! | Tagged , , , , , | Leave a comment

न पाठवलेली पत्रं – १

न पाठवलेली पत्रं – १

आपण आयुष्य जगत असतो म्हणजे नेमकं काय करतो असा प्रश्न मला कित्येकदा पडतो. जेंव्हा मी अवती भोवती बघते, तेंव्हा कित्येकदा असं जाणवतं की जगणं हे फार वरवरचं होत चाललंय. ही गोष्ट चांगली आहे की वाईट हे ज्याने त्याने ठरवायचं पण एकूणच जगणं आणि जिवंत असणं ह्या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत असं जाणवायला लागलं आहे. मला आठवतंय तेंव्हा पासून भावनिक असणं हे किती वाईट आहे ह्यावर प्रचंड चर्चा मी ऐकत आले आहे. भावनिक असणं, संवेदनशील असणं, एम्पथेटीक असणं ह्याने स्वतःच कसं नुकसान होतं ह्यावर सुद्धा योग्य कारणमीमांसा करून चर्चा केल्या, ऐकल्या. वयाच्या विशीपर्यंत संवेदनशीलता जणू काही मला मिळालेला शाप आहे असं मला वाटायचं. ह्या संवेदनशीलतेपायी स्वतःच नुकसान करून झालं, त्याबद्दल स्वतःला चार शब्द सुनावून झाले, स्वतःच हसं करून घेतलं, लोकांना स्वतःचा फायदा करून घेऊ दिला, मी कशी मूर्ख आहे हे स्वतःला पटवून सुद्धा दिलं. संवेदनशील माणसाला इमोशनल फूल्स असं म्हणायची एक खास पद्धत. माती खाल्ली की अगदी मी सुद्धा स्वतःला इमोशनल फुल म्हणायचे. अगदी कोणतंही उदाहरण घ्या, इमोशनल फूल्स हे टिपिकल बिहेव्ह करतात.

जसंकी आपलं माणूस त्रासात असलं, दुःखात असलं की अगदी जर तुमच्या डोळ्यातून पाणी बरसत असेल, त्या दुःखाने तुम्ही व्याकुळ होत असाल, तुमच्या ह्या स्वभावाचा फायदा घेतला जातोय हे दिसत असूनही तुम्ही तो घेऊ देत असाल तर तुम्ही आहात इमोशनल फुल!

कामाच्या ठिकाणी तुमच्यावर जास्त लोड टाकला जातो पण त्याचं क्रेडिट कधी तुम्हाला दिलं जात नाही. म्हणजे कष्ट करता तुम्ही पण मलई कोणी दुसराच घखाऊन जातो आणि वर तुमच्या चांगुलपणाचा फायदा घेऊन तोच कसा चांगला आहे हे दाखवतो.. तर तुम्ही आहेत इमोशनल फुल!

प्रेमात पडल्यावर अगदी स्वतःची माती करून घेऊनही तुमच्या प्रेमाची किंमत मातीमोलही नसते, सर्वस्व पणाला लावूनही तुमच्यासाठी धावून येणारं कोणीही नसतं, समोरचा आपल्यावर पूर्णपणे प्रेम करत नाही हे माहीत असूनही तुम्ही प्रेम करतंच राहता, आपल्या माणसाचं मन सतत जपता जपता स्वतःच्या मनाचा विसर तुम्हाला आणि त्यालाही पडतो, फक्त देणं तुम्हाला माहीत असतं.. हे सगळं असेल .. तर आहात तुम्ही इमोशनल फुल!

अश्या कित्येक गोष्टी ज्यामुळे वेळोवेळी तुम्हाला घेऊन विनोद केले जातात,तुम्हाला कमकुवत समजल्या जातं, अगदी आजकालच्या व्यवहारीक जगात असं दुबळं बनून चालत नाही असं सुनावलं जातं.. आणि मग आपणही ह्या संवेदनशीलतेला एक शाप समजायला लागतो..

पण संवेदनशील असणं, भवनाप्रधान असणं ही खरं पाहता कमकुवत मनाची निशाणी नाहीच. याऊलट गर्दीपासून तुम्हाला वेगळं, ठळकं करते ती! माझी आई मला हे सतत सांगायची. म्हणायची की हे असं भावनाप्रधान असणं शाप नाहीये.. ते वरदान आहे बेटा..मग एकदा आईने माझा भावनिक बुध्यांक काढायचं ठरवलं. वेगवेगळ्या प्रकारच्या टेस्ट्स अंती माझा भावनिक बुध्यांक खूप जास्त आहे, म्हणजे सगळ्यात वरच्या १० टक्के लोकांमध्ये मी बसते हे समजलं. पण असं असलं तरीही इमोशन मॅनॅजमेन्ट (< भावनांचं व्यवस्थापन>—हा शब्द मिथिला ताईंकडून शिकले आहे) शिकणं मला अगदी गरजेचं आहे हे सुद्धा सांगण्यात आलं. त्यानंतर भावनिक बुद्धमत्ता ही सुद्धा किती गरजेची भूमिका निभावते हे समजत गेलं. आईने एक गोष्ट समजावून सांगितली की चांगुलपणा हवाच पण स्वतःच नुकसान करून तुझ्या चांगुलपणाचा कोणालाही फायदा घेऊ देऊ नकोस. संवेदनशील असणं, भावनाप्रधान असणं आणि वेडं असणं, अव्यवहारी असणं ह्यातला फरक उमजत गेला. आणि मग माझ्या भावना माझी दुर्बलता न बनता माझं सामर्थ्य बनल्या.

मग स्वतःला इमोशनल फुल म्हणणं मी कायमचं बंद केलं. हे उचंबळून येणं, आतून काहीतरी तुटतं आहे असं वाटणं, अगदी समरसून प्रेम करणं, छोट्या छोट्या गोष्टींत आनंदी होणं, भरून येणं, स्वतःच्या पलीकडे जाऊन प्रेम करता येणं , ते अनुभवता येणं, कोणासाठी तरी जीव तुटणं,अपरिमित दुःखाचा आस्वाद घेता येणं, दुःख, आनंद, माया, प्रेम,करुणा, सहृदयता, एम्पथी ( समानुभूती हा शब्द मराठीत वापरता येऊ शकेल का?), अनुकंपा आणि अश्या कित्येक भावना अनुभवता येणं.. म्हणजे जिवंत असणं. जगतात तर सगळेच पण जिवंत किती जणं असतात? सो जे काही तुम्हाला जिवंत ठेवतं आहे, ज्या कश्या मुळे तुम्ही आज जिवंत आहात.. मग ते प्रेम असो, दुःख असो, सुख असो अथवा विरह असो..जिवंत असणं महत्वाचं.

मला कायम असं वाटत आलं आहे कि प्रत्येक माणूस आयुष्याच्या कोणत्या ना कोणत्या टप्प्यावर भावनिक होतोच. धडधडणारं हृदय आपल्या सगळ्यांकडेच असतं. कित्येकदा ह्या वेड्या हृदयामुळे अपार अश्या दुःखात आपण ढकलल्या जातो. असं झालं तरीही काहींना ही धडधड ऐकू येते आणि मग हेच दुःख त्यांना झळाळून टाकतं तर काही जण ही धडधड ऐकू येऊ नये म्हणून हृदयाभोवती उंच उंच भिंती बांधून टाकतात आणि मग आतून विझून जातात. खूपदा काय होतं की आपण इमोशनल झालो की जे आपल्याला सांगायचं असतं ते सांगत नाहीच. मनात साठवून ठेवतो पण राग आला, चीड आली की मात्र बोलून मोकळे होतो. मला फार आश्चर्य वाटतं ह्याचं. बोलता येणं, काय वाटतं आहे हे शब्दातून सांगता येणं ही निर्मिकाने मनुष्याला दिलेली सर्वात मोठी देणगी आहे पण प्रेमाच्या गोष्टी आपण मनात ठेवतो आणि राग आला , वाईट वाटलं की मात्र बोलून दाखवतो. किती गमतीशीर आहे हे!

आजपर्यँत अशी एखादी गोष्ट, भावना जी तुम्ही आपल्या माणसाला सांगितली नसेल तर ती सांगून टाका. प्रेम, माया ह्या भावना मनात ठेवायच्या नसतात. आणि म्हणूनच “न पाठवलेली पत्रं” अशी एक सिरीज मी लिहायला घेणार आहे. त्यातलं हे पाहिलं पत्र समजा.. मी स्वतःसाठी लिहिलेलं. जे मला स्वतःला कित्येक वर्ष सांगायचं होतं, त्यातल्या बऱ्याचश्या गोष्टी मी ह्या पात्रातून सांगितल्या आहेत.. ज्यांनी मला वेळोवेळी मी मानसिकरीत्या किती कमकुवत आहे हे सांगितलं, ज्यांनी मी कशी इमोशनल फुल आहे हे सतत मला जाणवून दिलं, ज्यांच्यामुळे मी आज भावनांचं व्यवस्थापन करू शकते, माझी भावनिक बुद्धिमत्ता हे माझं ऍसेट आहे हे ज्या व्यक्तीमुळे मला उमजलं- त्या माझ्या आईसाठी आणि ज्याच्या प्रेमामुळे मी आज जिवंत आहे त्याच्यासाठी— ह्या सर्वांसाठी हे आजचं पत्र!

” न पाठवलेली पत्रं” – अश्या गोष्टी ज्या कित्येक वर्ष मनात दबून गेल्या असतात. त्या त्या टप्प्यावर स्वतःला दोष देऊन, स्वतःच्या भावनांना कुचकामी समजून,स्वतःला कमी लेखून आपण आपल्या भोवती ज्या भिंती बांधून ठेवल्या आहेत ज्यामुळे आज आपण जिवंत आहोत का फक्त जगतो आहोत ह्या प्रश्नाचं उत्तर देता येणं शक्य नाहीये.. त्या भिंती फोडण्यासाठी उचललेलं पाहिलं पाऊल म्हणजे त्या भावनांना वाट मोकळी करून देणं.. आणि हेच ” न पाठवलेली पत्रं” ह्या सिरीज मधून मी करणार आहे. ह्याचं महत्वाचं कारण म्हणजे काही जणांनी माझ्या ब्लॉगवरच्या इमेल वर मनात दडलेल्या अश्या काही गोष्टी बोलून दाखवल्या आणि त्यावर लिहा असं सांगितलं. त्यांना मोकळं झाल्यासारखं वाटलं आणि म्हणून ही सिरीज सुरु करते आहे. ह्यामध्ये कोणाचंही नाव न घेता तुमच्या भावनांना वाट करून द्यायचा मी प्रयत्न करणार आहे. माझा इमेल आयडी खाली देत आहे. फक्त आणि फक्त ह्या सिरीज संबंधात काही विषय असतील, तुमच्या मनात काही दबून राहिलं असेल ज्याला वाट करून द्यावी असं वाटत असेल तर मला लिहून पाठवा. जर तुमच्या भावना माझ्यापर्यंत पोहोचल्या आणि त्यावर मला लिहावंसं वाटलं तर ह्या सिरीजमधून त्या शब्दात मांडायचा नक्की प्रयत्न करेन. मग हे पत्र अगदी कोणासाठीही असू शकतं.. तुमची लहानपाणीची एखादी मैत्रीण/ मित्र , आई – वडील, भाऊ – बहीण, मुलगा – मुलगी, नवरा – बायको, प्रियकर – प्रेयसी अगदी कोणीही.. अगदी स्वतःला का असेना .. .. अशी गोष्ट जी मनात रुतून बसलीये, जी कधी सांगितली नाही,बोलून दाखवली नाही पण ती गोष्ट पोहोचायला हवीये.. असं वाटतंय.. ह्या निमित्ताने आपल्या भोवती बांधलेल्या भिंती तोडून जर जिवंत होता येणार असेल, भावना पुन्हा अनुभवता येणार असतील तर मग अजून काय पाहिजे.

नेहेमीप्रमाणे पोस्ट अतिप्रचंड मोठी झाली आहे आणि तरीही तुम्ही इथपर्यंत पोहोचला असाल तर मग माझं पात्रं तुमच्यापर्यत पोहोचलं म्हणायचं! जाता जात जावेद अख्तर यांची (आजपर्यँत मला आवडलेली ही एकच) नज्म..

दिलों में तुम अपनी बेताबियाँ लेके चल रहे हो, तो ज़िंदा हो तुम
नज़र में ख्वाबों की बिजलियाँ लेके चल रहे हो, तो ज़िंदा हो तुम……..

हवा के झोकों के जैसे आज़ाद रहना सीखो
तुम एक दरिया के जैसे लहरों में बहना सीखो
हर एक लम्हे से तुम मिलो खोले अपनी बाहें
हर एक पल एक नया समा देखे यह निगाहें

जो अपनी आँखों में हयरानीयाँ लेके चल रहे हो, तो ज़िंदा हो तुम
दिलों में तुम अपनी बेताबियाँ लेके चल रहे हो, तो ज़िंदा हो तुम…….

ह्या सिरीजसाठी तुम्ही saniyaindites@gmail.com ह्या ईमेलवर संपर्क साधू शकता. Cheers to being alive and to new start!

©सानिया भालेराव
१३/०७/२०१८

 

Letters_Being_Put_Into_Post_Box_Monika_Sch_C5_A0fer_LowRes_grande

Posted in न पाठवलेली पत्रं | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

Lust stories- Netflix

‘लस्ट स्टोरीज’ ह्या नावाने अनुराग कश्यप,दिबाकर बॅनर्जी, झोया अख्तर आणि करण जोहर ह्यांची दोन तासांची ,चार कथांची एक फिल्म १५ जूनला नेफलिक्स वर रिलीज करण्यात आली. नेटफ्लिक्स ने एव्हाना माझं आयुष्य व्यापून टाकलं आहे. गेल्या दोन वर्षांपासून टेलीव्हिजनशी माझा काडीचा संबंध उरला नाहीये आणि वेगवेगळ्या भाषांमधले टीव्ही ड्रामा मी बघायला लागले आहे ज्यामुळे माझ्या बुद्धीची, सेन्सिबिलिटीजची कवाडं उघडायला मदत झाली आहे. तर नेटफ्लिक्सवर चार इंडियन डायरेक्टर्स आपल्या चार छोटेखानी कथा घेऊन येणार हे कळल्यावर मी अतिशय उत्सुक होते. बॉम्बे टॉकीज नंतर हा यांचा दुसरा प्रयत्न. नेटफ्लिक्स ची ऑडियन्स एका विशिष्ट माइंडसेटची असल्याने ह्या कथांना नैतिकतेचे कंपास लावून मोजलं जाणार नाही हे ह्या लोकांनी गृहीत धरून ह्या गोष्टी बनवल्या आसल्यामुळे टिपिकल बॉलिवूड कन्टेन्ट पेक्षा काहीतरी वेगळं आणि मोकळं पाहायला मिळालं हे नक्की.

 

खरंतर ह्यावर लिहावं कि नाही ह्या बाबत मी फार साशंक होते कारण एकतर आपल्याकडे अजूनही खूप घट्ट चौकटी आहेत विचारांच्या आणि दुसरं म्हणजे एखाद्याने म्हटलं कि दुधी भोपळ्याची भाजी चांगली असते म्हणजे तो ती भाजी खातोच असं नाही. किंवा जे ती भाजी खातात ते योग्य आणि जे खात नाहीत ते फार मोठी चूक करता आहेत असंही नसतं. पण कित्येकदा हा फरक लोकांना करता येत नाही आणि मग जज केल्या जातं. त्याने फरक पडतो असंही नाही पण सहेतुक खबळजनक लिहिणं मी सहसा टाळते. आणि मग विचार केल्यावर लक्षात आलं कि यात असं न लिहिण्यासारखं काहीच नाहीये. हे बेसिक आहे आणि मग स्वतःचीच लाज वाटली कारण एखाद्या कलाकृतीवर लिहावंसं वाटलं आणि ते लिहिता आलं नाही तर मग मला फरक पडत नाही ह्या विचाराशी ते कॉन्ट्राडिक्ट होतं आणि म्हणून हे लिहायला घेतलं.

 

‘लस्ट स्टोरीज’ हे नाव विशिष्ट विचार करून दिल्या गेलं असलं तरी मला ते फार पसंत नाही पडलं कारण हे वाचून एका पर्टिक्युलर मानसिकतेचा वर्ग हि फिल्म बघणार आणि त्यात तसलं काहीही न सापडल्यामुळे खजील होणार सो अश्यांसाठी हि फिल्म आणि हि पोस्ट नाही. अजून एक ज्यांना फक्त काळं आणि पांढर अश्या दोन शेड्स समजतात आणि स्त्रीला एका विशिष्ट सोज्वळतेच्या प्रतिमेत बघायला आवडतं त्यांच्यासाठीही हि फिल्म आणि पोस्ट नाही.

 

‘लस्ट स्टोरीज’ मधल्या चारही कथा स्त्रीला केंद्रस्थानी ठेवून लिहिल्या आणि दाखवल्या गेल्या आहेत त्यामुळे त्या मला अधिक प्रभावी वाटल्या. हा बदल नक्कीच रिफ्रेशिंग आहे. कित्येकदा जे पडद्यावर दाखवलं जातं ते इतकं ग्रेट नसतं पण त्यामुळे जे आपण अनुभवतो, जे विचार आपल्या मनात येतात, जे उमजतं ते महत्वाचं असतं आणि मी त्यावर लिहिणार आहे.

 

अनुराग कश्यपची गोष्ट आहे कॉलेज मध्ये शिकवणाऱ्या एका लग्न झालेल्या प्रोफेसरची ( राधिका आपटे). तिची तिच्याच वर्गात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांबरोबर ( आकाश ठोसर – आपला परश्या ) जवळीक होते आणि तिला नात्यात गिल्ट,प्रेम आणि मोकळेपणा ह्या गोष्टी अनुभवायच्या असतात त्यात तिचा प्रवास कसा होते ह्याची हि गोष्ट!

 

दुसरी गोष्ट आहे दिबाकर बॅनर्जीची. मनीषा कोईराला( वय लपवायचा प्रयत्न न केल्यामुळे मनीषा आवडली) तिचा नवरा संजय कपूर आणि तिचा प्रियकर जयदीप अहलावत यांची. मला वाटतं दिबाकर बॅनर्जीने फार सेन्सिबली हा विषय हॅन्डल केला आहे. नातं विशेषतः नवरा बायको ह्या महाजटिल विषयावर फार सट्ल भाष्य ह्या कथेमध्ये केलं आहे.

 

तिसरी कथा आहे झोया अख्तरची. एका मोलकरणीचं भावविश्व हा कथेचा गाभा. सॅडीझम म्हणजे रिऍलिटी हा साधारण नॉन कमर्शियल फिल्म बनवणाऱ्या दिग्दर्शकाचा दृष्टिकोन असला कि मला स्वतःला ते फार मिडिऑकर वाटतं . आणि केवळ ह्या कारणासाठी भूमी पेडणेकर आणि नील भोपालन यांची हि फिल्म मला विशेष आवडली नाही. एक दिग्दर्शक म्हणून कमीत कमी संवादातून झोया ने जो इम्पॅक्ट आणला आहे तो लाजवाब पण हि गोष्ट मला रुटीन वाटली.

 

शेवटची गोष्ट आहे करण जोहरची. खरं बघायला गेलं तर ह्या गोष्टीची थीम चांगली होती पण तद्दन कमर्शियल मसाला भरण्याचा करणने मोह इथे टाळला असता तर बरं झालं असतं. प्रणयामधलं सुख हे स्त्री आणि पुरुष ह्या दोघांनीही अनुभवायचं असतं, ती फक्त पुरुषाचीच निकड नसते हि थीम. माझा आवडता विकी कौशल, त्याची बायको कियारा डवाणी आणि मसाला ऍड करायला नेहा धुपिया हि स्टार कास्ट. विषय चांगला होता आणि स्त्रीला सुद्धा फक्त संसार, मुलं यांच्यापलीकडे शारीरिक सुख अनुभवावसं वाटतं हा बेस असला तरीही करण ने नेहेमीचा मेलोड्रामा ऍड करून पार कचरा केला आहे. ह्यावर खरंतर अजून लिहायला हवं पण तूर्तास मी ते सहेतुक टाळणार आहे.

 

ह्यातल्या मला आवडल्या अनुराग आणि दिबाकरच्या कथा. अनुराग कश्यप हा खरंतर फार सेन्सिबल दिग्दर्शक आहे. त्याच्यामधला व्हिमझिकल फ़ॅक्टर त्याच्या गोष्टी जबरदस्त बनवतात. (गँग्स ऑफ वासेपूर ची गेम ऑफ थ्रोन्स इतकीच मोठठी फॅन आहे). राधिका आपटेच पात्र ‘मॅड वूमन’ असं आपण जिला म्हणू.. असं आहे. मी सेल्फिश आहे, मला नवरा हि हवा आहे आणि प्रियकर हि हवा आहे, सेक्स फक्त सेक्स आहे, मला गिल्ट सुद्धा अनुभवायची आहे, पोराच्या मागे जाणारी, नवऱ्यासाठी रडणारी, आयुष्यातलं थ्रिल अनुभवू पाहणारी अशी बाई आपल्या डोक्यात ‘एक चांगली स्त्री’ म्हणून असलेल्या सगळ्या संकल्पनांचा चुराडा करते. इतकं कि एका क्षणी आपल्याला वाटतं अरे काय बाई आहे हि? हि वेडी आहे का?

जनरली बाई म्हणजे ऑल सोर्टेड असं आपण बघत आलो आहोत. स्वतःला नक्की काय हवं आहे हे माहित नसणारी अनइनहिबिटेड आणि अनअबॅश्ड स्त्री जी अनुराग ने दाखवली आहे ती मला खूप आवडून गेली. शॉर्ट फिल्म हि ती संपल्यानंतरहि जर काही काळ परिणाम करणारी असेल तर खरी आणि अनुरागची गोष्ट तो परिणाम साधते. शेवटी तर आश्चर्याने तोंडात बोटं घालायला लावते कि काय हि बया आणि म्हणून हि गोष्टं बेस्ट!

 

दुसरी मला आवडलेली गोष्ट दिबाकर बॅनर्जीची. नवरा, बायको आणि प्रियकर. तिघेही मित्र आणि त्यांच्यातलं नातं. थीम नवीन नाही पण एका बाईच्या अँगलने दाखवलेली हि गोष्ट आणि त्यातून कोणत्याही गिल्टशिवाय बाहेर पडणारी नायिका हे केवळ अप्रतिम. नवरा काय किंवा प्रियकर काय दोघेही शेवटी पुरुषच. दोघांनाही पुरुषी इगो आहेतच फक्त प्रकार वेगळे आहेत इतकंच. बायको फक्त आपली आहे हे जगाला दाखवण्यासाठी, आपण पुरुष म्हणून कमी पडतो आहे हे जगाला कळू नये म्हणून, आपलं आपापसात जमत नाही हे बायकोनी चार चौघात बोलू नये , दाखवू नये म्हणून धडपडणारा नवरा आणि माझं कोणतंच अनैतिक नातं नाही, मी धुतल्या तांदुळासारखा स्वच्छ आहे हे भासवू पाहणारा, बाई हवी तर आहे पण कोणत्याही जबाबदारी शिवाय, तिने दुसऱ्याची बायको म्हणूनच राहावं पण ती आपल्यालाही थोडी थोडी मिळत राहावी अशी माफक (?) अपेक्षा असणारा प्रियकर! आणि बाईचं काय? तिच्या मनाचं काय? तिला वाटणाऱ्या अपराधीपणाचं काय? मग ती सुद्धा आपल्यापरीने आपला मार्ग शोधते आणि जिथे स्त्री स्वतःला अगदी दुसऱ्या कोणाच्याही नजरेने जोखणं बंद करते तिथेच ती जिंकलेली असते आणि हीच थीम दिबाकरने फार छान पद्धतीने पोहोचवली आहे.

 

ह्या निमित्ताने अजून बऱ्याच गोष्टी जाणवल्या. एकूणच स्त्रीला आपण फार गृहीत धरत आलो आहोत. अ+ब+क+ड+ उरेलेली बाराखडी+ सगळी a,b ,c ,d + एक हजार एकशे चौसष्ट गोष्टी = आदर्श स्त्री/माता/पत्नी.

पुरुषांना सुद्धा असे मापदंड आहेतच पण नसेल तर चालवून घे असं जे होतं नं.. ते चालवून घेणं, अल्जेब्रा शिकताना नाही का ..समीकरण सोडवताना एखाद्या अंकाची किंमत माहित नसेल तर x समजा.. हे असं समजावून घेणं, मानणं हे स्त्रियांना जास्त करावं लागतं. संवेदनशील स्त्रीचं मन किती वेळेला कुस्करलं जातं ह्याची गिनती होऊ शकत नाही. नवरा असो, प्रियकर असो शेवटी तो आपला पुरुषी इगो सोडून तिच्यावर प्रेम करू शकतो का हा फार मोठा प्रश्न आहेच. हे जे चालवून घेणं आहे ना.. ते कुठेतरी खटकतं मला. समजावून घेणं आणि चालवून घेणं ह्यात सूक्ष्म अशी रेष आहे ह्याचं भान स्त्रीला असतं का ह्याबाबत मी साशंक आहे.

 

ह्या चार गोष्टी पाहताना, त्यावर लोकांच्या रिऍक्शन ऐकताना, मी हे लिहायला घेतलं ते लिहिताना कित्येक विषयांवर आपण अजूनही मोकळं बोलू शकत नाही किंवा एखादी गोष्ट पाहताना आपण कसं एकाच चष्म्यातून बघतो.. हे जाणवलं. एक स्त्री म्हणून नक्की कोणाकोणाच्या फुटपट्टीवरुन मोजलं जाणार आहे तिला? नवऱ्याचा, प्रियकराच्या, मुलांच्या, आई वडिलांच्या, नातलगांच्या, शेजाऱ्या – पाजाऱ्यांच्या, प्रियकराच्या घरच्या लोकांच्या.. खूप मोठी यादी होईल.. आणि ह्यात मोजणारे चूक आहेत असं अजिबात नाहीये. हा अधिकार बाई देते ह्या सर्व लोकांना.. ह्या लिस्टमध्ये नावं कदाचित कमी जास्त होतील सुद्धा.. पण तरीही हा अधिकार आपण नकळतपणे दिलेला असतो ह्या लोकांना. अगदी स्वतःच बोलायचं झालं तर मी माझ्या आयुष्यात असलेल्या निवडक लोकांना दिलाच आहे हा अधिकार. ते माझं प्रेम आहे त्यांच्यावर म्हणून. पण आज हे लिहिताना असं वाटलं कि का बरं असं कोणी मला जोखावं? जर मी कोणाला असं जोखत नसेल तर कोणी मला का जोखावं? आणि सगळ्यात महत्वाचं त्याने मला का फरक पडावा? म्हणूनच दुसऱ्याची चूक काढण्यापेक्षा आपण स्वतः कडक बनून कोणालाही हा अधिकार न देणं हे बेस्ट. असं करण्यात स्वतःवर खूप मोठी जबाबदारी घ्यावी लागते कारण मग नंतर कोणालाही ब्लेम करता येत नाही पण स्वतःच्या टर्म्सवर आयुष्य जगायचं असलं कि त्याची किंमत द्यावीच लागते.

 

म्हणूनच अगदी कोणत्याही फुटपट्टीवर असं मोजलं जाणं नकोय मला. तिला तिच्या इच्छा आहेत, स्वप्न आहेत, जाणिवा आहेत, मन आहे, वासना आहेत, वेदना आहेत आणि ह्या कशावरूनही तिला जोखणायचा अधिकार कोणालाही नाहीये आणि स्त्रीने सुद्धा तो देऊ नये. कारण आपण एकदा का हा अधिकार दुसऱ्याला दिला कि त्या व्यक्तीने आपल्याला कसं वागवायचं हे आपल्या हातात राहत नाही आणि मग त्या व्यक्तीला, तिच्या मानसिकतेला दूषण देण्यावाचून आपल्याकडे काहीही उरत नाही. हे स्वतः बायकांना जमणार आहे का नाही माहित नाही कारण बायकांची कंडिशनिंग फार नकळत होत असते. अगदी लहानपणापासूनच. पण प्रयत्न करायला काय हरकत आहे. So Cheers to breaking prejudices about being ideal woman and Cheers to being happy in our own skin!

 

©सानिया भालेराव

२१/०६/२०१८

 

MV5BNmI5MDcxMWMtZjI0NC00YzQzLTg1OGEtYjNjYjhjYWY2ZGYyXkEyXkFqcGdeQXVyNjE1OTQ0NjA@._V1_

 

 

 

 

 

Posted in Not A movie Review!! | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

‘पिंपळ’- चित्रपटाच्या पलीकडे!

पुणे इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल मध्ये बेस्ट मराठी इंटरनॅशनल फिल्म ह्या कॅटेगरीमध्ये पारितोषक मिळवणारा गजेंद्र अहिरे यांचा ‘पिंपळ’ दोन कारणांसाठी आवडला होता. एकतर दिलीप प्रभावळकरांनी चितारलेला सुपरक्युट आजोबा आणि दुसरं म्हणजे चित्रपटाची मूळ कथा. ह्या व्यतिरिक्त चित्रपटाला बेस्ट डायरेक्शन आणि बेस्ट स्क्रीनप्ले अशी दोन पारितोषकं मिळाली आहेत. हा चित्रपट थिएटर्समध्ये लागेल का नाही असं वाटत असतानाच तो लागला आणि त्यानिमित्ताने जे काही अनुभवायला मिळालं ते शब्दात पकडता येणं कठीण.

‘पिंपळ’ हा चित्रपट आहे एका आजोबांचा. जे एकटे राहतात खरे पण आपल्या अमेरिकेतल्या कुटुंबीयांशी जोडल्या गेले आहेत व्हर्चुअल दुनिये मार्फत! जिथे सतत स्काईप वर बोलणं सुरु आहे, नातवाला कविता शिकवणं सुरु आहे. वरवर बघायला गेलो तर सगळं कसं छान वाटावं असं पण नाती अशी व्हर्च्युअली जोडली जातात का? ऑनलाईन असणं आणि त्या क्षणी बाजूला असणं ह्यामधलं जे अंतर आहे त्यावर हा सिनेमा भाष्य करतो.
‘पिंपळ’ ची कथा सांगणार नाही कारण एकतर असे सिनेमे थिएटर पर्यँत आणणं हे प्रोड्युसर आणि दिग्दर्शकासाठी कठीण. असे चित्रपट आवर्जून पाहण्यासारखे असतात. नेहेमीप्रमाणेच मला काय जाणवलं हे मी लिहिणार आहे तेंव्हा हे चित्रपटाचं परीक्षण नसून पिंपळ मला काय देऊन गेला त्यावर आहे. चित्रपटातील संवाद जे आजोबा आपल्या बायकोसोबत करतात ते इतके लाजवाब आहेत कि काही संवाद जरूर शेयर करेन.

आजोबा आपल्या दिवगंत बायकोशी संवाद साधत असतात. मनातच. जसं कि….

“जन्म आटोपला आहे. तू होतीस तोवर जिवंत होतं सारं. आता केवळ उपचार राहिला आहे”
किंवा
“पिंपळाच्या पानाची आता जाळी झालीये. जाळी झालेल्या पानाला घेता येतो का श्वास?आणि कोणासाठी घ्यायचा श्वास? पानाला आता मातीची ओढ लागली आहे.”

मला सगळ्यात आवडलेलं वाक्य म्हणजे सीमा आपल्या दूर असलेल्या नवऱ्याला म्हणते, “धावत नको येऊस धीम्या गतीनेच ये.. आतुरणं काय असतं तुलाही कळेल”

थोडं रेंगाळलं माझं मन ह्या वाक्याशी? माझ्या पिढीला समजेल आतुरणं? आजकाल संवाद साधणं एका क्लिक वर शक्य आहे. संवाद वरवरचा असतो तो भाग सोडा.. पण पोहोचणं फार सोपं झालंय. हे आतुर वगैरे व्हायला वेळ आहे का आपल्याकडे आज? रोमॅन्सच्या संकल्पनाच बदलून गेल्या आहेत. झटाझट किसेसचे ईमोजी, फटाफट हृदयाचे ईमोजी, खंडीभर लव्ह यु… प्रेम दाखवणं किती सोपं आणि ते जाणवून देणं तितकंच अवघड होत जातंय नाही? हे असं आस लागून राहणं, आतुरणं अनुभवता येणार आहे का? कित्येकदा बोलून न दाखवता केलेलं प्रेम, आठवणीत झुरणं, एका स्पर्शासाठी आसूसण हे व्हाट्सअप मधल्या कोणत्या इमोजीने पोहोचवता येणार आहे का? हे सगळं सगळं अनुभवायचं असतं हे उमजणार आहे का माझ्या आणि येणाऱ्या पिढयांना?

धावत नको येऊस धीम्या गतीनेच ये.. आजच्या फास्ट जमान्यात ह्या ओळीचा अर्थ उमजणार आहे का? आत्ता या क्षणी जे हवं आहे ते मी मिळवू शकतो.. हा आमच्या पिढीचा मोटो आहे जणू. हे धीमी गती वगैरे ह्या व्हाट्सऍप,स्नॅपचॅट,हाईक,स्काईप च्या जमान्यात कळणार आहे का? मनात ठेवणं, झुरणं ह्यातला रोमॅन्स, त्याची लज्जत दिवसातून हजार हग्स, दोन हजार किसेस आणि एकहजार एकशे अकरा वेळा आय लव्ह यु म्हणणाऱ्या सो कॉल्ड तरुण पिढीला कळणार आहे का? अश्या शेकडो गोष्टी ह्या चित्रपटातून अनुभवायला मिळाल्या.

गंध नाही,चव नाही,स्पर्श नाही पण जाणिवा आहेत… असं काहीसं आहे हे व्हर्चुअल जग… सगळं आहे पण काहीही नाही.. कित्येकदा हरवल्यासारखं वाटतं. खरंय नाही का? आज आपण सगळे ह्या व्हर्चुअल जगाने कनेक्टेड आहोत. मी जे लिहिते आहे ते तुमच्या पर्यंत पोहोचतं आहे. जाणिवा पोहोचता आहेत पण असं असलं तरीही आज आत्ता या क्षणी मला एकाकी वाटलं, रडू आलं तर मला मिठीत घेणारं , माझा हात हातात घेऊन फक्त मी आहे असं काहीही न बोलता मला जाणीव देणारं माझं असं माणूस आहे का? आणि इथेच व्हर्चुअल जग कमी पडतं. वाटणं आणि असण्यातलं अंतर!

सोशल मीडियाने आपल्याला जवळ आणलं आहे. स्काईप, व्हॉट्सऍप आणि इतर व्हर्चुअल प्लॅटफॉर्म्स आज अनेकांना जोडून ठेवतात. हे जोडणं जाणं खरंच आहे का असं कित्येकदा वाटतं. आपण खरंच एकमेकांजवळ येत आहोत का अजून दूर चाललो आहोत हे समजेनासं झालंय. साधं नमस्काराचं बघा. विशेतः व्हाट्सअप फ़ॅमिली ग्रुपवर, फेसबुकवर आपण मोठ्यांना सहज हे नमस्काराचे ईमोजी पाठवतो. मला नमस्कार करणं हे फार म्हणजे फार प्रिय आहे. पाया पडून आशीर्वाद घेणं हि माझ्या अत्यंत आवडती गोष्ट. ओल्ड स्कुल म्हणा हवं तर पण जेष्ठ माणसाच्या पायांना हात लावताना, त्यांचा हात जेंव्हा आशीर्वाद देताना माझ्या पाठीवरून फिरतो तेंव्हा ती अपार माया,आशीर्वाद मला माझ्या जीवनभराची पुंजी वाटते. लहानपणी आई नेहेमी म्हणायची कि सानिया, आयुष्यात पैसा मिळो ना मिळो मोठ्यांचे आशीर्वाद नेहेमी जवळ हवेत कारण तेच आयुष्य तारतात. त्यामुळे आशीर्वाद हे सगळ्यात मोठं धन वाटतं मला. तर पाया पाडण्यातलं सुख हे त्या नमस्काराच्या ईमोजीने मिळणार आहे का? कित्येकदा आपण शब्दातून व्यक्त होतो. फेसबुकवरचे माझे जेष्ठ मित्र मैत्रिणी खूप आशीर्वाद देतात, अगदी मी सुद्धा मनापासून कृतकृत्य होते, नमस्कार करते पण नमस्काराच्या इमोजीने माझ्या भावना पोहोचतात का तुमच्या पर्यंत? मला विचाराल तर प्रत्यक्षात पायाला स्पर्श करून तुमचा हात डोक्यावर असेल तेंव्हा जे वाटेल त्याची सर कशालाच येणार नाही.

तसंच मिठी ह्या गोड प्रकारचं आहे. जादू कि झप्पी म्हणतात ते का उगीच. मिठीचा एक ईमोजी पाठवला कि झालं! आपल्या माणसाच्या कुशीत शिरून मिळणारा विसावा असा इमोजीतून मिळू शकतो का? मुळात विसावा हि भावना माझ्या पिढीतल्या कित्येकांच्या गावी आहे हा फार मोठा प्रश्न आहे. मिठीत शिरून, स्पर्शातून जी स्वस्थता लाभते ती कितीही चॅट केलं, स्काईप केलं तर मिळणार आहे का? एखाद्या कातर क्षणी जेंव्हा आपल्याला आपलं माणूस हवं असतं. त्याचा नुसता एक स्पर्श हजारो चिंता दूर करू शकतो, मनावरचं मळभ दूर सारू शकतो तो स्पर्श, त्याची जागा हे व्हर्चुअल विश्वातलं कोणतंहि एप घेऊ शकेल का?

नातवंड आज आजी आजोबांपासून दूर असतात. त्यांच्याशी व्हिडीओ चॅट करून, दोन एक वर्षातून एकदा प्रत्यक्ष भेटून जमेल तसं आजी आजोबा समाधान मानून घेतात. पण नातवासाठी प्रेमाने करून ठेवलेला गूळ तूप पोळीचा लाडू आवडीने नातू खाताना मिळणारं समाधान, शाळेतून आल्यावर भरभरून आज काय केलं हे नातीकडून ऐकताना चमकणारे आजोबांचे डोळे, एखाद्या वस्तूसाठी आईबांकडे हट्ट करून नाराज झालेल्या आपल्या नातवंडाच्या हातावर हळूच एक श्रीखंडाची गोळी ठवून बोळकं पसरून हसणारी आजी, तुझा बाबा /तुझी आई लहानपणी कि नाही अमुक तमुक करायची असं त्यांना जवळ ओढून कुशीत घेऊन गोष्टी सांगताना आपल्या मुलांचं त्यानिमित्ताने बालपण आठवणारे आणि ते क्षण पुन्हा जगू पाहणारे आजी – आजोबा. हे सगळं व्हर्चुअल जगातून अनुभवू शकणार आहेत का?

आपले लोकं आसपास असणं आणि ते खरंच असणं ह्यातलं ते जे अंतर असतं ना जीवघेणं ते ह्या चित्रपटातून अनुभवायला मिळतं. आपला जोडीदार जगातून गेल्यानंतर तर वृद्धत्व अजून गडद होत जातं. अण्णांचे एक मित्र साधारण दहा एक वर्षांपूर्वी आम्ही आधी जिथे राहत होते तिथे राहायचे. माझं नुकतंच लग्न झालं होतं. हे आजोबा अण्णांचे खास मित्र आणि मी अगदी दहावीत असे पर्यंत त्यांना पत्र लिहायचे, त्यानिमित्ताने अण्णा जवळ आहेत असं वाटायचं मला. तर ह्या आजोबांची पत्नी वारली होती आणि आजोबा असंच एक दिवस मी केलेला चहा पिता पिता म्हणाले आजकाल चहा कमी केला आहे मी. तिच्या हातची चव येत नाही. डोळे पाणावले त्यांचे. म्हणाले ती असताना कधीच तिला सांगू देखील शकलो नाही मी. चित्रपटातल्या आजोबांना पाहून मला माझे हे आजोबा आठवत राहिले. जोडीदार निघून गेल्यानंतर आयुष्यात जी पोकळी निर्माण होते ती कशानेच भरून न निघणारी असते. एक वेळ आज्ज्या लोकं थोडंफार जमवू शकतील पण आजोबा लोक्स फार हळवे आणि एकटे पडून जातात. पुरुष हा हळवा असतोच इतकंच कि दाखवायचं कसं हे कित्येकदा उमजत नाही त्याला आणि साथीदार नसल्यावर तर तिच्या आठवणीत रमणारा तो बघून फार कालवाकालव होते.

हा चित्रपट नाहीये. कविता आहे. प्रिया बापट,सौमित्र यांनी उत्तम काम केलं आहे. सखीचा स्क्रीन प्रेझेन्स खूप प्रसन्न वाटतो. पण हा चित्रपट आहे दिलीप प्रभावळकर यांचा. उत्तम नट व्यक्तिरेखेला किती उंचीवर नेऊन ठेवतो ह्याचं उत्तम उदाहरण आहे हे!

आयुष्याच्या शेवटाला आपलं असं नक्की काय असतं? साथीदार गेल्या नंतर उर्वरित आयुष्य जगताना आपला पिंपळ आपण कश्यात शोधणार आहोत? जोडीमधला जो मागे राहतो तो आयुष्य कसं जगणार असतो? म्हातारपणी एकटं पडणं, साथीदार नसताना त्याच्यासाथीने जगणं कसं असू शकेल,संवंगडी डाव सोडून गेल्यावर खेळ थांबत नसतो. जगायचं असेल तर शिळं होऊन कसं चालेल? अश्या कित्येक हळुवार मुद्यांवर हा चित्रपट बोलून जातो.

मुलं, नातवंड, साथीदार, जुनं घर, कुटुंब, नातेवाईक ह्यात आपला पिंपळ आपणच शोधायचा. असा एक पिंपळ ज्याच्या सावलीत बसून वृद्धत्वातील एकाकीपणाच्या झळा लागतील पण त्रास देणार नाहीत, ज्याच्या सावलीत बसून आठवणीत हरवून पुन्हा एकदा आपल्या प्रेमासोबत तेच क्षण जगता येतील, ज्याच्या अवतीभोवती राहून आपण जिवंत आहोत असं वाटेल आणि सगळ्यात महत्वाचं म्हणजे ज्याच्या प्रेमाने आपलं उर्वरित आयुष्य भरून जाईल इतकं कि तो नसला तरीही त्याचं असणं आपल्यामध्ये राहील.. निरंतर..

आजची हि पोस्ट आपल्या आयुष्यातल्या त्या पिंपळासाठी… ज्याने तुमचं अस्तित्व व्यापून टाकलं आहे त्याच्या नुसतं असण्याने आणि अविरत, निर्व्याज व बिनशर्त प्रेमाने! आयुष्य कसं जगायचं हे जो शिकवून गेला आहे… उद्या काहीही झालं तरी तो असेल तुमच्यासाठी खंबीरपणे उभा पण त्याने तुम्हालाच इतकं कणखर बनवलं आहे कि खुद्द त्याचीही गरज पडणार नाहीये आता तुम्हाला.. असं प्रेम, अशी साथ जी तो स्वतः अस्तित्वात नसला तरीही तुम्हाला एकाकी,हतबल पडू देणार नाही… त्या पिंपळसाठी आणि त्याच्या प्रेमासाठी … चित्रपटामधल्या मला भावलेल्या प्रचंड गोष्टी आहेत पण जसं प्राजक्ताचा सडा अंगणी पडलाय हे आजोबा आपल्या यूएसमधल्या नातवंडांना समजावून सांगताना आणि त्यांना ते न उमगल्यावर म्हणतात कि ‘अरे सगळं कसं सांगून समजणार ,काही गोष्टी फक्त अनुभवायच्या असतात’.. तसाच हा पिंपळ, ज्याने कळत नकळत मला माझ्या पिंपळापाशी पोहोचवलं! Cheers to this poetic tale of love and life! Cheers to my ‘Pimpal’!

© सानिया भालेराव
११/०६/२०१८

Pimpal-Marathi-Movie-Trailer

Posted in Not A movie Review!! | Tagged , , , , , , , | Leave a comment

‘अंग्रेजी मै कहते है’

फाईव्ह काँटिनेंट्स इंटरनॅशनल फिल्म फेस्टिव्हल २०१७ मध्ये बेस्ट फिचर फिल्म आणि बेस्ट डायरेक्टर हे दोन अवॉर्ड्स मिळवणारा हरीश व्यास दिग्दर्शित ‘अंग्रेजी मै कहते है’ हा चित्रपट नक्कीच वेगळा आहे. संजय मिश्रा आणि पंकज त्रिपाठी ( रोल छोटा आहे तरीही) हि दोन जरी नावं घेतली तरी पुरेशी आहेत कारण अभिनय म्हणजे काय ते ह्यांच्यामुळे अनुभवता येतं.

हि गोष्ट आहे लग्नाला जवळपास पंचवीस वर्ष झालेल्या एका जोडप्याची. यशवंत बत्रा ( लेजंडरी द संजय मिश्रा) आणि किरण बत्रा (एकवली खन्ना – अभिनय तोडीस तोड ) हे वाराणसीमध्ये राहणार मध्यमवर्गीय जोडपं. ऑफिसमध्ये काम करणारे संजय मिश्रा आणि स्वैपाकघरांत काम करणारी आणि रात्री नवऱ्याच्या दारूच्या ग्लासमध्ये बर्फ टाकणारी त्यांची बायको. प्रीति (शिवाननी रघुवंशी.. जिने तितली ह्या चित्रपटात आपली एक जागा निर्माण केली होती ) हि त्यांची मुलगी जिने लग्न करून तिच्या आईप्रमाणेच एका मृत झालेल्या नात्यात अडकावं आणि बाईला ज्या समाजमान्य चौकटीत अडकवलं जातं त्यातच धन्यता मानवी असा अस्सल मेल शॉव्हनिझम कोळून प्यायलेल्या पुरुषाप्रमाणे संजय मिश्रा विचार करत असतो. पण प्रीती बंडखोरी करून त्यांच्या शेजारी राहणाऱ्या मुलाबरोबर(अंशुमान झा) प्रेमविवाह करायची इच्छा दर्शवते आणि वरवर सगळं व्यवस्थित दिसणाऱ्या बात्रांच्या लग्नाला तडे जायला लागतात. त्यांची बायको त्यांना सोडून जाते आणि मग आपल्या नात्यातला प्रेमाचा अभाव यशवंत बत्रांना जाणवतो का आणि संसाराच्या, पारंपारिकतेच्या रगाड्यात अर्धमेलं झालेलं नातं पुन्हा जिवंत होत हा ह्याचा प्रवास म्हणजे “‘अंग्रेजी मै कहते है”!

चित्रपटाचा पूर्वार्ध हा निव्वळ अप्रतिम. दिग्दर्शक खूप सध्या सहज गोष्टींमधून यशवंत बत्रा सारख्या खुळचट पुरुष प्रधान संस्कृतीमध्ये धन्यता मांडणाऱ्या नवऱ्याचं आणि मिसेस बत्रा सारख्या मन मारून,ह्याच सामाजिक चौकटीत स्वतःला बसवू पाहणाऱ्या बायकोचं आयुष्य दाखवतात. वाराणसीचा सुंदर बॅकड्रॉप हि देखील चित्रपटाची एक जमेची बाजू. तरुण प्रेम, म्हातारपणीचं प्रेम अश्या प्रेमकहाण्या बनतातच पण मिडल एज मधलं जोडपं ज्यांच्या लग्नाचं लोणचं पडलं आहे हे कथेचे नायक आणि नायिका असल्याने गोष्ट इंट्रेस्टिंग वाटते. पंकज त्रिपाठीचा बायकोच्या प्रेमात असलेला नवरा म्हणून छोटासा रोल जबरदस्त आहे आणि एकूण गोष्टीमध्ये जाणीवपूर्वक केलेली त्याची गुंफणसुद्धा प्रभावी आहे. असं असलं तरीही उत्तरार्धात हा चित्रपट थोडा कमी पडतो. ज्या प्रभावीपणे सुरवातीला नात्यावर भाष्य केलं जातं त्याला पाहता उत्तरार्धात प्रेम आहे हे सांगण्यासाठी केले जाणारे उपाय थोडसे क्लिशेड वाटतात. पण असं असलं तरीही जे चित्रपट सांगू पाहतो आणि आपल्याला हे जाणवून देतो ते खूप गहिरं आहे हे नक्की!

मला कित्येकदा हा प्रश्न पडतो कि आपल्याकडे एकतर आणि ते कायमसाठी एकत्र होतात आणि लग्न करुन गुण्यागोविंदाने एकत्र राहतात असा सुखांत(?) दाखवतात किंवा मग लग्न होत नाही आणि एक टूटा दिल वगैरे होतं. लग्नाच्या काही वर्षांनंतर प्रेमाचं काय होतं हे सहसा दाखवलं जात नाही. कारण लग्न मुळातच फार मोनोटोनस प्रकरण आहे. त्यात संसाराच्या जबाबदाऱ्या पेलताना, मुलांची दुखणी खुपणी काढताना, मौज करून त्याची बीलं भरताना होणारी दमछाक लग्नातला रोमॅन्स पार घालवून टाकतात. त्यातही कित्येक पुरुषांना रोमॅन्सचा अर्थ ठाऊक नसतो. प्रेम आहे हे सांगायची काय गरज असं वाटणारे थंड पुरुष बायकोच्या मनातला उरला सुरला उत्साह देखील घालवून टाकतात. स्त्रीला गुलाबाचं एक फुल देऊन माझं तुझ्यावर प्रेम आहे असं म्हटलं कि तिला साक्षात्कार होतो का कि ह्या पुरुषाचं माझ्यावर प्रेम आहे?… नातं रिव्हाइव्ह करणं किंवा नात्याला पुनरुज्जीवित करणं म्हणजे फक्त आय लव्ह यु म्हणणं असा होतो का? इतकं उथळ असतं का प्रेम असे प्रश्न हा चित्रपट पाहताना पडतातच. म्हणून एक कथा म्हणून मध्यंतरानंतरचा भाग खूप वरवरचा वाटतो पण असं असलं तरीही आज कित्येक बायका ज्या आपल्या नवऱ्याकडून केवळ कौतुकाचे दोन शब्द ऐकायला आसुसलेल्या आहेत, ज्यांना नवऱ्याकडून मिळालेल्या एका गुलाबाच्या फुलाने सुद्धा अगदी स्वतःच फुलाप्रमाणे सुदंर वाटायला लागणार आहे आणि आय लव्ह यु हे तीन मॅजिकल अक्षरं ऐकून ज्या नात्यातली सगळी कडवट चव विसरून जाणार आहेत त्या सर्व बायकांसाठी त्यांच्या नीरस नात्यामध्ये ह्या गोष्टी नक्कीच नवचेतना आणणाऱ्या असू शकतील असं वाटतं.

चाळीशी-पन्नाशीत देखील एकमेकांच्या प्रेमात असलेले जोडपे विरळाच कारण लग्न ‘प्रेम’ नावाच्या इमोशनला पार नासवून टाकतं. लग्नानंतर नात्यात प्रेम टिकवून ठेवण्यासाठी दोघांनाही प्रयत्न करावा लागतो हि गोष्ट आपल्याकडे लक्षात घेतली जात नाही. कारण एकदा का लग्न झालं कि संसार नावाचं महाबोर प्रकरण सुरु होतं. मग जे काय करायचं राहिलं असतं ते लोकं मुलं मोठी झाली, शिकायला गेली, सेटल झाली कि करून घेतात. मला नेहेमी वाटत आलं आहे कि मजा हि मुक्कामाच्या ठिकाणी पोहोचल्यावर येत नसते तर ती त्या प्रवासामध्ये असते. जो प्रवास आपण आपल्या जोडीदाराबरोबर करत असतो. अमुक एक झालं कि हे करू, तमुक एक झालं कि ते करू असं जगण्यात काय मजा आहे? हा जो प्रवास आपण करत आहोत, हा जो क्षण आहे..आत्त्त्ताचा.. अगदी हाच.. हा क्षण तो महत्वाचा. मुलं मार्गी लागल्यानंतर जा कि फिरायला.. जरूर जा पण म्हणून आत्ता मॅचमध्ये डोकं खुपसून बसण्यापेक्षा एकवार आपल्या बायकोकडे निरखून पाहाकि.. तिचा हात हातात घेऊन पाहा. तू छान दिसते आहेस आज असं म्हणा आणि बघा डोळे कसे चमकतात तिचे. अगदी आयफेल टॉवरवर जरी नंतर तिला फिरवून आणलंत ना तरी ह्याची सर येणार नाही त्याला. नवरा ऑफिसमधून आला कि मस्त त्याच्या आवडीचे कपडे घालून त्याला एक मिठी मारून बघा.. दिवसभराचा थकवा विसरून जाईल तो एका क्षणात.. शॉपिंग मॉल्स मध्ये हातात बॅगाधरून उभे राहणारे नवरे किंवा सतत किचनमध्ये काही बाही करून थकून गेलेली बायको.. ह्या चौकटीबाहेर पडायची गरज आहे. म्हणून प्रवास महत्वाचा, गंतव्याचं ठिकाण नव्हे. आणि हेच हा चित्रपट सांगू पाहतो.

नातं निरस झालं म्हणून तोडून टाकणं किंवा सतत काहीतरी नवं शोधण्याचा हव्यास असणाऱ्या पिढीसाठी/ माणसांसाठी हा चित्रपट नाहीच कारण कदाचित नातं जपणं हि संकल्पना ह्या पिढीला समजणारी नाही. त्यात गैर काहीच नाही. प्रत्येका माणसाची आपली अशी एक विचारसरणी असतेच.नाही पटलं दिलं सोडून, फॉल्स फेमिनिझम आणि रूढीवादी पुरुषत्वाचा जयजयकार करणाऱ्यांसाठी सुद्धा हा चित्रपट नाही. तसं म्हणाल तर हा चित्रपट प्रेमावर गहिरं वगैरे भाष्य करत नाही पण नात्यांबद्दल सहज काही गोष्टी बोलून जातो. कित्येकदा अगदी साध्या साध्या गोष्टी देखील माणसात बदल घडवून आणू शकतात. प्रेमाचा अर्थ समजण्यासाठी दरवेळेस गालिबची गजल किंवा रुमीची कविता गरजेची नसते हे ज्यांना पटतं त्यांनीच हा चित्रपट पाहावा. टायटॅनिकच्या पोझमध्ये एका छोट्याश्या बोटीवर उभं राहणं , गुलाबी रंगाच्या शर्टमध्ये हातात लाल गुलाब घेऊन आय लब यु असं म्हणणं अश्या मॅडछाप रोम्यांटीक गोष्टी ज्यांना आवडतात आणि प्रेम हे असंच मॅडछाप असतं हे ज्यांना माहित आहे त्यांनीच हा चित्रपट पाहावा.

त्यामुळे फार सिरीयस न होता, हलकं फुलकं आणि काहीतरी वेगळं पाहायचं असेल तर हा चित्रपट जरूर पाहा.तुमचं वय कितीही असो, तुमचं नातं कितीही नवं अथवा जूनकट असो, लग्न झालं असो अथवा नसो आणि असे एक हजार एक कॅबिनेशन्स धरून … चित्रपट संपताना आपल्या जोडीदाराचा हळूच हातात घ्या आणि ते तीन मॅजिकल शब्द म्हणा..अंग्रेजी मध्ये म्हणा, मराठीत म्हणा कि हिंदीत म्हणा असर( परिणाम हा शब्द फार कोरडा वाटतो ) एकसारखाच होणार…. मग बघा वीकेंड कसा भन्नाट जातो ते.. कधी कधी सरधोपट वाटणाऱ्या गोष्टीसुद्धा करून बघाव्या… वेगळीच मजा असते त्यात.. Cheers to being married and still being happy about it!

©सानिया भालेराव
१८/५/२०१८

 

angrezi-mein-kehte-hain-1a.jpg

 

 

Posted in Not A movie Review!!, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

‘१०२ नॉट आऊट’

‘१०२ नॉट आऊट’ हा उमेश शुक्ला यांचा चित्रपट दोन कारंणासाठी खास आहे. सगळ्यात पहिले तर चित्रपटाचा प्लॉट- १०२ वर्षांचा जिंदादिल बाप आपल्या ७५ वर्षाच्या जगण्यातली मजा विसरून गेलेल्या मुलाला वृद्धाश्रमात पाठवू इच्छितो आणि दुसरं म्हणजे अमिताभ आणि ऋषी कपूर ची फक्कड केमिस्ट्री. सौम्या जोशी यांच्या गुजराथी नाटकावरून घेतलेला हा चित्रपट वरवर जरी म्हातारपणी सुद्धा जगण्यात मजा आहे असं सांगणारा वाटला तरीही कित्येक मुद्यांना हा चित्रपट हळुवारपणे स्पर्शून जातो. थोडा मेलोड्रामा नजरेआड केला तर हाय इमोशनल कोशंट असणारा हा चित्रपट सहज हसवूनही जातो आणि रडवूनही! ( दोन – तीन सीन खूप टिपिकल,प्रडिक्टेबल आणि मेलोड्रॅमॅटिक आहेत ते टाळून जर सटल इमोशन्स दाखवले असते तर ते अधिक प्रभावी ठरले असते हि एकच खटकलेली गोष्ट)

१०२ वर्षांचे दत्तात्रेय (अमिताभ) त्यांच्या ७५ वर्षाच्या मुलासोबत( बाबू- ऋषी कपूर) राहत असतात. दत्तात्रेय समरसून जगणारे,आतून आनंदी आणि आयुष्यात समाधान शोधणारे आणि मनाने तरुण त्याउलट बाबू.. खांदे आकसलेला, म्हातारपण अंगावर ओढवून घेणारा, हसणं विसरलेला म्हातारा. जास्तीत जास्त जगणाऱ्या माणसाचं वर्ल्ड रेकॉर्ड तोडण्याचं दत्तात्राय यांच्या मनात येतं आणि असं सतत उदास असणाऱ्या आपल्या मुलाबरोबर आपण राहिलो तर आपले चान्सेस कमी होतील असे त्याला सांगून तुला वृद्धश्रमात पाठवतो असा निर्णय ते घेतात. बाबू ह्यावर खूप अस्वस्थ होतो आणि सरतेशेवटी दत्तात्रेय यांनी ठेवलेल्या अटी जर पूर्ण केल्या तर त्याला वृद्धाश्रमात पाठवणार नाही असं नक्की होतं. यातून बाबुला जगायचं कसं हे कसं उमजत जातं ह्याचा प्रवास म्हणजे हा चित्रपट. अमिताभ आणि ऋषी कपूरची ऍक्टिंग हा एक हाय पॉइंट! ऋषी कपूरचा ग्रंपी, खडूस म्हातारा, त्याची देहबोली जबरदस्त! अमिताभ तर सॉल्लिड! त्याचे डोळे, हावभाव सगळं सगळं एकदम बेष्ट! ह्या दोघांशिवाय दुसरं कोणीही हे रोलं इतके परफेक्ट निभावू शकलं नसतं. हे दोन म्हातारे म्हणजे खरे खुरे हिरो आहेत!

म्हातारपणी जगणं विसरून न जाता उस्फुर्तपणे कसं जगायचं ह्या आशयाचे ह्या आधी सुद्धा चित्रपट आले आहेत. त्यातअलीकडे आलेला रॉबर्ट डी नीरो चा ‘द इंटर्न’ मला खूप आवडला होता. पण ‘१०२ नॉट आऊट’ एकूणच आयुष्य कसं जगलं पाहिजे हे फार सहज सांगून जातो. जसजसं वय वाढत जातं तसं तसं आपण स्वतःवर वेगवेगळी ओझी टाकत जातो. खळखळून हसणं, कारण नसताना आनंदी राहणं, निवांत गाणी ऐकत पडून राहणं अश्या सध्या सध्या गोष्टी देखील आपण एन्जॉय करणं विसरत जातो. आपल्या पासून दूर गेलेली मुलं, त्यांची मुलं, नात्यातली दुरावलेली आपली माणसं ह्या सगळ्यामध्ये जीव गुंतवून ठेवतो. जुन्या गोष्टी आठवून आपण हळहळ करतो. जुने क्षण, नाती पुन्हा जगू पाहण्याचा हव्यास सुटत नाही. मोडकळीस आलेली नाती जोडण्याचा वारंवार प्रयत्न करणार आपलं मन कितीही ठेचा खाल्या तरी मानत नाही आणि मग अश्या फसलेल्या नात्यांमध्ये, माणसांमध्ये आनंद शोधू पाहणारं आपलं मन एकाकी पडून जातं. आपलं असं म्हणणांर कोण आहे ह्या विचाराने व्याकुळ झालेलं मन म्हातारपणी आधारासाठी हतबल होतं आणि जगण्यातला सगळा आनंद निघून जायला लागतो. ह्या चित्रपटात काही डायलॉग्स खूप छान आहेत. मुलासाठी झुरणारा ऋषी कपूरला अमिताभ म्हणतो कि “मुलं जर मोठे होऊन नालायक निघाली तर आई वडिलांनी त्यांना विसरून जायला पाहिजे… फक्त आठवायला पाहजे ते त्यांचं बालपण.”

मुलं आपापल्या आयुष्यात हरवून गेली, आई वडिलांकडे पाहायला सुद्धा त्यांना वेळ नाही आणि जे बघत आहेत ते केवळ प्रॉपर्टीच्या हव्यासापोटी हे जर असं असेल तर आई वडिलांना सुद्धा कडक होऊन आपल्या आयुष्यात मग्न होता आलं पाहिजे. हा विचार थोडा कठोर वाटला तरी काळानुसार सुसंगत आहे. पुढच्या पिढीने मागच्या पिढीची म्हतारपणी काळजी घ्यावी अशी परिस्थती आम्ही म्हातारं झाल्यावर राहणार आहे का? असं वाटून गेलं. आजकाल ची मुलं स्वतःपुरता विचार करतात. प्रत्येक नवीन पिढीगणिक स्वतःपुरता विचार करण्याचं पर्सेंटेज वाढत असतंच. असा विचार करता आमची मुलं म्हातारपणी आमची साधी आठवण काढतील का? इतपत साशंकता वाटते. हे चूक आहे कि बरोबर हा मुद्दाच नाही. त्या त्या पिढीला त्यांचं वागणं बरोबरच वाटणार. आणि म्हणूनच ह्या चित्रपटातला अमिताभ आवडून जातो. एकदम रॅशनल. म्हातारपणी सुद्धा! असं राहता आलं पाहिजे राव असं वाटून जातं … अमिताभ एका ठिकाणी म्हणतो ” जुन्या आठवणींमध्ये मन रमायला लागलं कि तुम्ही म्हातारे झाला असं समजा”. नवीन गोष्टी अनुभव्याश्या वाटणं हे जिवंतपणाचं लक्षण!

अजून एक वाक्य आहे ह्या चित्रपटात… अमिताभ म्हणतो, कि मृत्यू यावा तर पऱ्यांसारखा यावा… सहज … हळुवार! पण असा मृत्यू तेंव्हाच येऊ शकतो जेंव्हा आयुष्यात सर्व अनुभव घेतले असतील आणि आयुष्य समरसून जगलं असेल”. अजून एक गंमतीशीर प्रसंग म्हणजे अमिताभ आणि ऋषी कपूरचं फ्रीज. ऋषी कपूरचं फ्रीज एकदम म्हातारं. भोपाळ, दोडकं आणि इतर थकलेलं सामान. याउलट अमिताभचं फ्रीज. केक, पेस्ट्रीज, कोल्ड्रिंक्स. यावर अमिताभ चा फण्डा.. “ह्या गोष्टी भलेही खाता न येवो पण फ्रीज उघडलं कि कस मस्त वाटलं पाहिजे”!असचं काहीस आयुष्याचं आहे ना… कित्येकदा आपल्याला हव्या तश्या गोष्टी घडत नाहीत, हवं ते मिळत नाही आणि आपण आतून विझून जायला लागतो. जे आहे त्यात आनंदी राहायचं सोडून जे नाही त्याकडे लक्ष देत बसतो. असं कुढून कुढून जगण्यात काय मजा? जगण्यातला आवेश गळून न पडला पाहिजे आणि हेच हा १०२ वर्षाचा तरुण आपल्या ७५ वर्षाच्या आणि आमच्या सारख्या पस्तिशीच्या म्हाताऱ्यांना सांगू पाहतो आहे.

‘माझी इनिंग संपल्यावर रडत बसू नकोस.. एक शिट्टी मार आणि म्हण वेल प्लेड’असं अमिताभ आपल्या मुलाला सांगतो जो सतत मृत्यूला घाबरत असतो आणि म्हातारपणाचा बाऊ करत असतो… इतकं समरसून जगणाऱ्या म्हाताऱ्यासाठी एक शिट्टी तो बनती है बॉस. आयुष्यातला मेलोड्रामा कमी करूया, स्वतःला बिच्चरेपणाच्या कवचातून बाहेर काढूया, आयुष्याकडे नव्याने बघायला शिकूया, जे सोडून गेले त्यांचासाठी टिपं न गाळता जे आयुष्यात आहेत, होते त्यांच्या आठवणींना आपलंस करून त्यात आनंद शोधुया, जुनी नाती, बंध जे आता अस्तित्वात नाहीत त्यांचं नसणं ग्रेसफुली मान्य करूया, आत्ता या क्षणात आनंद मानूया, मस्त गाणी ऐकून किशोर, रफी यांच्या आवाजात रमून जाऊया आणि जे आयुष्य आपल्या हातात आहे ते समरसून जगूया! आपल्या मृत्यूनंतर लोकं टिपं गाळत बसण्याऐवजी मस्त शिट्ट्या मारत वेल प्लेड म्हणतील असं असं जगून बघूया… Cheers to the unquenchable desire to live… Cheers to this beautiful journey called life!

©सानिया भालेराव
५/५/२०१८

 

look-final

Posted in Not A movie Review!! | Tagged , , , , | Leave a comment

सफल प्रेमाच्या असफल गोष्टी – ५

तिने उगाचच पुन्हा स्वतःला आरशात पाहिलं. आज जरा जास्तच मोठं कुंकू लावलं आहे का आपण ती स्वतःशीच पुटपुटली. राहू दे तेच बरं असं म्हणून ती खोलीबाहेर पडली. अमर तिची वाट पाहतच होता. त्याचा हात हातात पकडून जोडीने दोघे बाहेर आले. घर माणसांनी वाहत होतं. सगळ्यांचं लक्ष फक्त ह्या दोघांवर. रुबाबदार अमर आणि नितांत सुंदर ती. दृष्ट लागेल कोणाची तरी असं म्हणत मावशीने दोघांना जवळ घेतलं. लग्नाच्या वाढदिवसाच्या शुभेच्छा द्यायला केवढे लोकं जमले होते. आपण किती खुश आहोत, आनंदी आहोत ह्याचा हा दिखावा असं तिला वाटत होतं पण आता इतक्या वर्षांत ती सरावली होती ह्या सगळ्याला. शिताफीने ओठावर हसू आणून, डोळ्यात समाधान साठवून अमरच्या बाजूला उभं राहून सगळं कस परफेक्ट आहे हे दाखवण्यात ती गुंग झाली.

साज़-ए-उल्फ़त छिड़ रहा है आँसुओं के साज़ पर
मुस्कुराए हम तो उन को बद-गुमानी हो गई ( जिगर मुरादाबादी)

दुरून तो तिला पाहत होता. किती वर्ष सरली पण तिच्यात तसूभरही बदल त्याला जाणवत नव्हता. आजही त्याला ती वीस वर्षांनी दिसत होती पण तरीही तिला आपण खूप वर्षांनी बघतो आहोत हे त्याला जाणवलंच नाही. तिचे बोलके डोळे, पाढंरेपण लपवण्याचा अजिबात प्रयत्न न करता काहीसे निष्कळजीपणे स्टाईल केलेले तिचे केस, समजूतदारीचं चेहेऱ्यावर पसरलेलं तेज, बोलण्यातून जणवणारी तिची हुशारी आणि काळजाचा ठाव घेणारं ते हसू.. तो तिला निहाळण्यात बुडून गेला होता. तीच साधं लक्ष सुद्धा जाऊ नये आपल्यावर असं देखील वाटलं त्याला. एखाद्या वाट चुकलेल्या प्रवाश्यासारखा तो बराच वेळ त्या पार्टीत बसून होता. त्याला नक्की काय हवंय हे सुद्धा समजत नव्हतं. तू सुद्धा एखादी फर्माईश सांग कि हा गायक फार छान गझल गातो असं अमर त्याला म्हणाला. त्याने हसून मान डोलवली. अकरम नक़्क़ाश ची ती गझल… तो म्हणायचा तिच्यासाठी….

ब-रंग-ए-ख़्वाब मैं बिखरा रहूँगा
तिरे इंकार जब चुनता रहूँगा

कभी सोचा नहीं था मैं तिरे बिन
यूँ ज़ेर-ए-आसमाँ तन्हा रहूँगा

तू कोई अक्स मुझ में ढूँडना मत
मैं शीशा हूँ फ़क़त शीशा रहूँगा

ताअफ़्फ़ुन-ज़ार होती महफ़िलों में
ख़याल-ए-यार से महका रहूँगा

जियूँगा मैं तिरी साँसों में जब तक
ख़ुद अपनी साँस में ज़िंदा रहूँगा

गली बाज़ार बढ़ती वहशतों को
मैं तेरे नाम ही लिखता रहूँगा

पहिली ओळ कानावर पडताच तिचं हृदय हाललं जणू. स्वतःला त्याच्याशी नजरानजर होऊ नये म्हणून सतत बजावणारं तिचं मन आता तिच्या अखत्यारीत नव्हतं. सगळं काही उचंबळून वर येऊ पाहत होतं. अधीरतेने तिने त्याच्याकडे एक कटाक्ष टाकला आणि त्याक्षणी आता आपला बचाव अशक्य आहे हे तिला कळून चुकलं होतं. तो आजही तितकाच देखणा होता. जेंव्हा तिने त्याला पहिल्यांदा पाहिलं होतं तेंव्हा भान हरपणं म्हणजे काय ते तिला उमजलं होतं. तेंव्हा पासून तो तिचा हिरो होता तो आजतागायत! फरक इतकाच कि आता आता भावनानांवर बुरखा घालायला ती शिकली होती. गझल छान रंगली होती एव्हाना. जुन सगळं आठवून तिच्या डोळ्यातून पाणी वाहायला लागलं होतं. अश्रूंचा तो उबदार स्पर्श कित्येक महिन्यात तिला झाला नव्हता. आनंदी आहोत हे भासवण्याच्या नाटकात इतकि समरसून गेली होती ती! पण असेच बेसावध क्षण आपल्याला भावनाविवश करतात आणि हरवतात हे कळून चुकल्यामुळे तिने स्वतःला सावरलं आणि तेच मिलियन डॉलर स्माईल चेहेऱ्यावर आणून ती त्याच्याकडे जायला वळली.

गझल संपल्यावर त्याने पाहिलं ती त्याच्याकडे येत होती. हृदय आता बंद पडेल कि काय असं त्याला वाटायला लागलं. ती जवळ येताच तिने पहिल्यांदा अगदी सहजपणे अमरच्या हातात हात अडकवला आणि अगदी प्रेमाने त्याच्या खांदयावर डोकं टेकवत तिने अमरकडे पाहिलं. किती छान होती ना गझल.. ह्याची चॉइस बरं का? अमर तिला म्हणाला. ती फक्त हसली आणि कसा आहेस तू असं सहज त्याला विचारलं. अमरच्या हाताची तिची पकड अजून घट्ट होत आहे हे पाहून काहीसा अस्वस्थ झालेला तो ती अस्वस्थता लपवत मी बरा आहे असं जुजबी दिलं. हिला काहीच कसं वाटत नाही आपल्याबद्दल, सगळं कस विसरू शकते हि इतक्या सहज ह्याच विचारामध्ये अडकला होता.

तू कशी आहेस गं? हा त्याचा प्रश्न तिच्या कानावर पडला आणि ह्यावर खरं काय ते सांगावं का असा विचार तिच्या मनात चमकून गेला क्षणभर. अमरचा हात सोडून त्याच्या गळ्यात पडून निवांत रडावं असं वाटलं तिला. त्याला सांगावं कि फक्त तुझ्या आठणींमुळे जिवंत आहे मी आणि तुझ्याप्रेमाने माझं अंतरंग भरून गेलं आहे रे… डोळ्याची किनार ओली झाली होती तिच्या. पण मुरलेल्या खेळाडूसारखं सुंदर हसत मी एकदम मस्त आहे रे असं अमरला जवळ घेत म्हणाली ती! त्याला दिसेल का ह्या हसण्यामागचं दुःख? त्याला उमजेल का कि त्याची साधी आठवण सुद्धा तिला इतक्या वर्षात आली नाही कारण ती त्याला एकसेकंदभर सुद्धा विसरली नव्हती. तो जणू प्रत्येक श्वासागणिक तिच्या अंतरंगात समावत होता आणि प्रेमाचा रंग अधिकाधिक गडद होत गेला. तिने स्वतःशीच विचार केला आणि ताबडतोब झटकून सुद्धा टाकला. आजकाल कोण एवढं खोलवर जाऊन विचार करतं. त्याला समजणार सुद्धा नाही काही.. त्यासाठी समोरच्यात गुंताव लागत. आणि तो तर फक्त काठावरून बघत होता सगळं ..

मोहब्बत को समझना है तो नासेह ख़ुद मोहब्बत कर
किनारे से कभी अंदाज़ा-ए-तूफ़ाँ नहीं होता
मला काठावर उभं राहून प्रेम करताच नाही आलं कधी हिच्यासारखं, तो विचार करत होता. त्याला वाटलं जावं तिच्या जवळ, तिचा हात धरावा आणि फक्त एकदाच तिला जवळ घेऊन सांगावं कि फक्त आणि फक्त तुझ्यावर प्रेम करतो मी. तुझ्याशिवाय स्वतःच अस्तित्व देखील मला माझं वाटत नाही. तू आज माझ्याबरोबर नाहीयेस ह्यामुळे काळजाला भोकं पडतात माझ्या. आता हा दुरावा असह्य झाला आहे मला. तो तिच्याकडेच पाहत होता. एक क्षणभर त्यांची नजरानजर झाली आणि त्याला एका सेकंदासाठी का होईना तिच्या डोळ्यातले भाव दिसले आणि आत काहीतरी लक्खकन चमकलं. त्याने तिच्याकडे जाण्यास पाऊल उचललं आणि त्याने अविश्वासाने पाहिलं कारण ती सुद्धा त्याच्याकडे चालत येत होती.

तिच्या मनात एव्हाना भावनांच काहूर माजलं होतं. इतके वर्ष ती वेगवेगळी नाती स्वतःवर ओढवून जगत राहिली पण आज ती फक्त ती स्वतःसाठी जगणार होती. प्रत्येक पावलागणिक तिच्या डोळ्यातलं प्रेम त्याला अधिकाधिक गहिरं वाटत होत. जेमतेम एक फूट अंतरावर ते उभे ठाकले होते. दोघांनाही हे अंतर पार करायचं होतं. त्यांनी पाऊल उचललं इतक्यात तिची नजर माधवीकडे गेली. ती त्याच्याजवळ येऊन त्याला घरी जाऊया का असं विचारत होती. ती तिथेच गोठली. तिने त्याच्याकडे पाहिलं तो सुद्धा असहाय्यपणे तिच्याकडे पाहत होता. तिच्या डोळ्यातलं पाणी त्याला आता स्पष्ट दिसत होतं. तो तिला आवाज देणार इतक्यात ती गर्रकन वळली आणि झपाझप पावलं टाकत दुसऱ्या टोकाला पोहोचली. तिने स्वतःला सावरलं. डोळे पुसले आणि काही क्षणात तिच्या चेहेऱ्यावर तेच हसू तरळलं. तिने अमरचा हात हातात घेतला आणि जोडीने ती दोघ पाहुण्यांना निरोप देऊ लागले. कार्यक्रमाचा शेवट तिच्या फर्माईशने होत होता. …अकरम नक़्क़ाश ची गझल….

ऐ अब्र-ए-इल्तिफ़ात तिरा ए’तिबार फिर
आँखों में फिर वो प्यास वही इंतिज़ार फिर

तुझ्या दयाळू पणावर ( दयाळूपणाच्या मेघा) पुन्हा विश्वास ठेवावासा वाटतो आहे ,डोळ्यात ती तृष्णा आहे आणि पुन्हा ते वाट बघणे आहे
इतकं सगळं होऊनही मला तू दयाळू भासतोस आणि तुझ्यावर पुन्हा एकदा नव्याने विश्वास ठेवायला माझं हृदय आतुर आहे. आजही मी तुझ्याशिवाय अधुरी आहे. तुला कितीही डोळेभरून पाहिलं तरी माझी मी अतृप्त आहे. आजही मी तू पुन्हा माझा होशील ह्याची वाट बघते आहे.

रख्खूँ कहाँ पे पाँव बढ़ाऊँ किधर क़दम
रख़्श-ए-ख़याल आज है बे-इख़्तियार फिर

पाय ठेऊ कुठे पाऊल नक्की कोणत्या दिशेला टाकू … माझ्या विचारांचे घोडे आज बेभान उधळले आहेत.
कित्येकदा मला तुझ्याजवळ यायची इच्छा होते पण नक्की कोठे गेले कि तू मला सापडशील हेच मला उमगत नाही. मी स्वतःलाच शंभर वेळा अडवते कारण मी स्वतःच्या सीमा ओळखून आहे. असं असलं तरीही आज मात्र माझं सैरभैर आहे आणि माझं चित्त थाऱ्यावर नाही. तुझ्या विचारांनी माझ्या मनात काहूर मांडलं आहे.

दस्त-ए-जुनूँ-ओ-पंजा-ए-वहशत चिहार-सम्त
बे-बर्ग-ओ-बार होने लगी है बहार फिर
उन्मादाचे हात आणि वेडेपणच्या लहरी जणू चारीही कोपऱ्यामध्ये पसरत आहेत … वसंत ऋतू पुन्हा एकदा बहाराशिवाय फुलू लागला आहे जणू.
तुझ्यासाठी मी वेडीपिशी झाले आहे. माझं स्वतःवर नियंत्रण राहिलं नाही. तू माझ्याजवळ नसलास कि वसंत ऋतू सुद्धा रुक्ष भासतो आहे मला. जणू काही पानगळ होते आहे असं वाटतंय मला तू नसलास कि.

पस्पाइयों ने गाड़ दिए दाँत पुश्त पर
यूँ दामन-ए-ग़ुरूर हुआ तार तार फिर

पराभवाने जणू पाठीवर पुन्हा दात रोवले आहेत .. अभिमानाचे पुन्हा तुकडे तुकडे झाले आहेत
प्रेमात एकदा तू बेवफाई केलीस तरीही मी हार मानली नाही. मी तुझ्यावर प्रेम करत राहिले. अविरत प्रेम! पण आता मात्र मी पराभूत झाले आहे असं वाटतंय. कारण अजूनही तुझ्यावरचं माझं प्रेम तसूभरही कमी झालं नाहीये. माझ्या अभिमानाची पार लक्तरं झाली आहेत पण तरीही माझं तुझ्यावरचं प्रेम शाबूत आहे.

निश्तर तिरी ज़बाँ ही नहीं ख़ामशी भी है
कुछ रह-गुज़ार-ए-रब्त हुई ख़ार-ज़ार फिर

तुझं बोलणंच नाही तर तुझं मौन सुद्धा मला चाकू सारखं भासतं. पुन्हा एकदा आपल्या नात्याचा रस्ता जणूकाही असंख्य काट्यांनी भरून गेला आहे ……..

तू मला आपलंस केलं नाहीस. चार शब्द प्रेमाचे बोलला नाहीस. मला दुखावेल असं बोललास. पण तू माझ्यावर नुसतं शब्दांनी नाही तर तुझ्या न बोलण्याने सुद्धा वार करतोस. तुझं न बोलणं खूप जिव्हारी लागतं रे जणू काही चाकूचे असंख्य वेळा वार होत आहेत असं वाटतं. आपल्या नात्याच्या या वाटा अगणित काट्यांनी भरून गेल्या आहेत. आपल्या नात्याचा हा प्रवास म्हणजे मरणप्राय वेदनांचा अविष्कार आहे.

मुझ में कोई सवाल तिरे मा-सिवा नहीं
मुझ में यही सवाल हुआ एक बार फिर
तुझ्याशिवाय कोणताही प्रश्न मला पडत नाही .. परत हाच प्रश्न मला सतावतो आहे
माझ्या अंतरंगात फक्त तूच सामावलेला आहेस. तुझ्याशिवाय दुसरं कोणीही तिथे नाही. तुझ्याशिवाय दुसरं मला काहीही का रुचत नाही ह्याशिवाय दुसरा कोणताही प्रश्न मला पडत नाही. इतकं सगळं असूनही पुन्हा पुन्हा हाच प्रश्न मला पडतो आहे.

© सानिया भालेराव
१८/४/२०१८

 

lonely-woman-shutterstock_249465919_0

Posted in सफल प्रेमाच्या असफल गोष्टी, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , | 1 Comment